OpenAI gaat advertenties en antwoorden strikt scheiden in ChatGPT. De wijziging geldt voor de webversie en apps en start wereldwijd, op het moment van schrijven in fases. Het doel is duidelijkheid voor gebruikers en minder verwarring, zeker rond verkiezingsinformatie. De stap raakt aan de Europese AI-verordening gevolgen overheid en aan regels voor online advertenties.
Antwoorden en advertenties gesplitst
ChatGPT blijft antwoorden genereren met het taalmodel, terwijl advertenties in aparte blokken verschijnen. Die blokken staan los van de door het systeem geschreven tekst. Ze worden zichtbaar gemarkeerd als reclame en beïnvloeden het antwoord zelf niet. Zo moet het onderscheid tussen informatie en commercie helder blijven.
OpenAI kiest hiermee voor een ontwerp dat “native advertising” in AI-tekst voorkomt. Ingesloten reclame in een door het model geschreven alinea kan misleidend zijn. Een apart vak met een label is minder verwarrend. Dat past bij Europese verwachtingen voor transparantie.
De scheiding is ook bedoeld om vertrouwen in de dienst te behouden. Chatbots lijken vaak overtuigend, ook als ze onzeker zijn. Als reclame daarin opgaat, is het risico op verkeerde interpretatie groot. Door te scheiden, blijft de herkomst van informatie duidelijker.
Duidelijke labels en keuze
Reclameblokken krijgen opvallende labels zoals “Gesponsord” en tonen de afzender. Dat maakt zichtbaar wie betaalt voor de boodschap. Gebruiksvriendelijkheid staat centraal: de vormgeving blijft hetzelfde in web en app. Zo weten mensen wat ze kunnen verwachten.
Gebruikers moeten kunnen zien waarom een advertentie verschijnt. In de EU is uitleg over de belangrijkste targeting-criteria verplicht. Denk aan context rond de vraag in het chatvenster of algemene instellingen. Transparantie helpt bij het beoordelen van de relevantie.
Feedbackknoppen zijn belangrijk om slechte of ongepaste advertenties te melden. Dat verkleint de kans op misleiding of spam. Het is ook nuttig voor kwaliteitscontrole door OpenAI. Snelle meldroutes zijn bovendien gunstig voor naleving van de Europese Digital Services Act.
Privacy onder AVG geborgd
De AVG stelt eisen als dataminimalisatie en duidelijke toestemming. OpenAI zegt geen privéchats te gebruiken voor persoonlijke advertenties zonder toestemming, op het moment van schrijven. In dat geval blijven reclameblokken contextueel: ze kijken vooral naar het onderwerp van het gesprek. Dat is privacyvriendelijker dan profielgestuurde targeting.
Versleuteling en beperkte bewaartermijnen zijn daarnaast belangrijk. Bedrijven en overheden willen voorkomen dat chatdata advertentieprofielen voeden. Een heldere scheiding tussen analysetools en advertentiedistributie helpt. Dit is relevant bij audits en Data Protection Impact Assessments.
Contextuele advertenties: reclame die aansluit op het onderwerp van het huidige scherm of gesprek, zonder gebruik van een persoonlijk profiel.
Voor Europese gebruikers gelden bovendien extra beperkingen. Targeting op gevoelige kenmerken zoals politieke opvattingen is verboden. Transparantie over afzenders en betaalde inhoud is verplicht. De nieuwe inrichting van ChatGPT kan die vereisten ondersteunen.
Europese regels sturen ontwerp
De Digital Services Act verplicht grote platforms tot duidelijke advertentielabels. Gebruikers moeten weten wie adverteert en waarom zij een advertentie zien. Voor politieke inhoud gelden extra eisen en registraties. De scheiding in ChatGPT verkleint het risico op vermenging met AI-teksten over nieuws en politiek.
De Europese AI-verordening vraagt om transparantie bij AI-systemen die met mensen interacteren. Duidelijk maken dat een systeem een antwoord genereert is daar een onderdeel van. Een apart reclamevak past bij dat doel. Het maakt zichtbaar wat door een adverteerder is geplaatst en wat door het model is geschreven.
In Nederland is dit ook praktisch voor publieke instellingen. Overheden en scholen moeten helder communiceren en desinformatie vermijden. Een gescheiden weergave helpt bij naleving van regels en aanbestedingseisen. Het maakt interne richtlijnen eenvoudiger uit te voeren.
Gevolgen voor bedrijven en scholen
Organisaties die ChatGPT zakelijk gebruiken willen voorspelbare weergave. Een apart reclameblok is makkelijker te blokkeren of te filteren in beleid. Op het moment van schrijven melden zakelijke pakketten als ChatGPT Enterprise en Team geen advertenties. Dat is relevant voor compliance in sectoren als zorg en onderwijs.
Teams die de gratis versie gebruiken, kunnen wel reclame zien. IT-beheer kan dan kiezen voor betaalde licenties of striktere instructies. Denk aan richtlijnen voor het controleren van bronnen buiten het reclamevak. Zo blijft de kwaliteit van antwoorden op peil.
Voor ontwikkelaars is de API-koppeling belangrijk. API-antwoorden bevatten geen reclameblokken en blijven functioneel. Daardoor verandert er niets aan bestaande integraties. Het beleid raakt vooral de gebruikersinterface van ChatGPT zelf.
Wat nog onduidelijk blijft
Nog niet alles is helder over de wereldwijde uitrol en het tempo daarvan. Ook is niet bekend welke advertentiecategorieën als eerste verschijnen. Moderatiecriteria en uitsluitingen, bijvoorbeeld rond verkiezingen, vragen nadere uitleg. Die details zijn bepalend voor het risico op misinformatie.
Verder is het van belang hoe OpenAI feedback verwerkt. Snelle verwijdering van problematische advertenties versterkt het vertrouwen. Een openbaar verslag van meldingen en ingrepen zou helpen. Dat sluit aan bij transparantierapportages onder de DSA.
Tot slot blijft toezicht een aandachtspunt. Toezichthouders in de EU kijken naar naleving van zowel DSA als AVG. Heldere auditsporen en logs zijn dan essentieel. De gekozen scheiding in ChatGPT is een stap die dat kan vergemakkelijken.