Samsung Electronics investeert 571 miljard euro in nieuwe chipfabrieken en AI-datacenters. De plannen richten zich vooral op Zuid-Korea en de Verenigde Staten en lopen over de komende jaren. Het doel is meer geavanceerde chips te maken en genoeg rekenkracht te leveren voor algoritmen en datamodellen. De stap raakt ook Europa: van het EU-chipbeleid tot de Europese AI-verordening en de gevolgen voor overheid en bedrijven.
Recordbudget voor chips en AI
Het budget van 571 miljard euro is bedoeld voor extra fabrieken, uitbreiding van geheugenproductie en de bouw van rekencentra voor kunstmatige intelligentie. Daarmee wil Samsung zijn positie in de halfgeleidermarkt versterken. Het bedrijf zet in op zowel foundry-diensten (chips maken voor anderen) als eigen producten zoals geheugen en opslag. Zo probeert het te profiteren van de snelle groei van AI-toepassingen in de cloud en aan de rand van het netwerk.
AI-datacenters zijn grote serverparken voor het trainen en uitvoeren van algoritmen. Ze vragen veel stroom en snelle chips met veel geheugen. Door zelf te investeren in deze infrastructuur kan Samsung sneller leveren aan klanten en nieuwe diensten aanbieden. Het bedrijf wil zo ook minder afhankelijk worden van externe partijen.
De investering moet bovendien de toeleveringsketen versterken. Denk aan leveranciers van materialen, machines en assemblage. Dat is nodig om tekorten te voorkomen zoals bij eerdere pieken in chipvraag. Europese machinebouwers staan hierbij centraal, met name in lithografie en verpakking.
571 miljard euro: zo groot is het investeringspakket dat Samsung uittrekt voor chipfabrieken en AI-datacenters.
HBM en 2nm op agenda
Een speerpunt is HBM-geheugen, kort voor High Bandwidth Memory. Dit is stapelbaar geheugen naast of bovenop de processor, met zeer hoge doorvoer voor AI-training. HBM is cruciaal voor moderne AI-chips van bijvoorbeeld Nvidia en AMD. Samsung wil de productie hiervan stevig opschalen om aan de groeiende vraag te voldoen.
Ook werkt Samsung aan chipproductie op 2-nanometertechnologie. Een nanometer is een maat voor de structuurbreedte op de chip; kleiner betekent meestal zuiniger en sneller. Voor deze stap zijn EUV-machines nodig (extreme ultraviolet-lithografie), die patronen op wafers schrijven. ASML uit Veldhoven levert die EUV-systemen en is zo een sleutelpartner.
Naast kleinere transistors investeert Samsung in geavanceerde verpakking, zoals chipstapeling en interposers. Die technieken plaatsen meerdere chipdelen dicht bij elkaar voor betere prestaties. Dit is nodig om de rekenkernen en het geheugen te verbinden zonder snelheidsverlies. De combinatie van 2nm en slimme verpakking moet AI-systemen efficiënter maken.
Fablocaties en tijdpad
De uitbreiding vindt vooral plaats rond bestaande clusters in Zuid-Korea, zoals Pyeongtaek en het nieuwe gebied bij Yongin. In de Verenigde Staten wordt de fabriek in Taylor, Texas, verder uitgebouwd. Die locatie krijgt steun via het Amerikaanse CHIPS-programma, dat lokale chipproductie stimuleert. Het tijdpad spreidt de bouw over meerdere jaren om personeel en toelevering mee te laten groeien.
Nieuwe fabs kosten veel water en energie. Samsung zegt processen te willen optimaliseren voor hergebruik van water en lagere uitstoot. Zulke maatregelen zijn nodig om vergunningen te krijgen en productiekosten te beheersen. Het bedrijf werkt daarbij samen met lokale overheden en netbeheerders.
De bouwfase loopt in stappen: grondwerk, cleanrooms, installaties en testproductie. Daarna volgt de opschaling naar volume. Elk stadium kent risico’s, zoals vertragingen of lagere opbrengst. Reserves in planning en budget moeten die risico’s opvangen.
Effect op Europa en Nederland
Voor Europa is de schaal van deze investering een wake-upcall. De EU Chips Act voorziet in circa 43 miljard euro aan steun en private investeringen, beduidend kleiner dan Samsungs totaalbudget. Dat onderstreept hoe kapitaalintensief de sector is. Europese spelers zullen moeten kiezen: zelf bouwen, of strategisch inkopen bij Aziatische en Amerikaanse leveranciers.
Nederlandse maakindustrie kan juist profiteren. ASML levert EUV- en DUV-machines; ASMI en BE Semiconductor leveren proces- en verpakkingsapparatuur. Meer fabcapaciteit betekent meer vraag naar hun technologie. Dat versterkt de industriële basis in Nederland en de EU.
Voor overheden en instellingen speelt ook regelgeving mee. De Europese AI-verordening (AI Act) stelt eisen aan risicovolle systemen, wat invloed heeft op inkoop van AI-hardware en -diensten. Overheden moeten rekening houden met leveringszekerheid én naleving. Dat geldt naast de AI Act ook voor de AVG, bijvoorbeeld bij dataminimalisatie in publieke AI-diensten.
Vraag naar rekenkracht blijft pieken
Hyperscalers als Microsoft, Google en Amazon kopen massaal AI-chips en geheugen. Die chips draaien grote taalmodellen en andere datamodellen in de cloud. De bottleneck zit vaak in HBM-geheugen en geavanceerde verpakking. Met extra capaciteit wil Samsung wachttijden verkorten en prijzen stabiliseren.
De concurrentie is fel. SK Hynix heeft een sterke positie in HBM, terwijl Micron opschaalt in de VS. In foundry concurreert Samsung met TSMC om de meest geavanceerde nodes. Klanten kijken naar prestaties, levertijd, prijs en energieverbruik.
Voor Europese bedrijven kan dit meer keuze betekenen. Meer aanbod van HBM en geavanceerde productie spreidt risico’s. Het helpt ook bij plannen voor eigen AI-infrastructuur in Europa. Dat past bij ambities rond digitale soevereiniteit.
Risico’s en randvoorwaarden
Geopolitiek blijft een factor. Amerikaanse exportregels beperken leveringen aan China, wat de planning kan beïnvloeden. Tegelijk liggen kansen in de VS door subsidies en belastingkredieten. Samsung balanceert tussen marktkansen en compliance.
Ook de keten voor materialen en gereedschap is kwetsbaar. Een tekort aan fotolak, gassen of onderdelen kan de productie remmen. Daarom spreidt Samsung leveranciers en legt het veiligheidsvoorraden aan. Dit verkleint de kans op stilstand.
Tot slot zijn duurzaamheid en privacy randvoorwaarden in de EU. AI-datacenters moeten zuinig omgaan met energie en koeling, en passen binnen netcapaciteit. Voor gegevensverwerking gelden de AVG-principes zoals dataminimalisatie en versleuteling. Wie AI-systemen inkoopt, moet techniek en wetgeving samen laten werken.