• Home
  • /
  • Blog
  • /
  • Nieuws
  • /
  • Boeren, schoenmakers, accountants: gebruiken ChatGPT en Microsoft Copilot?

Nederlandse accountants bespreken deze maand hoe ver ze kunnen leunen op kunstmatige intelligentie in hun werk. Steeds meer tools, zoals Microsoft Copilot, Google Gemini en ChatGPT van OpenAI, zitten in boekhoudsoftware van Exact, AFAS, Twinfield en Visma. Dat roept vragen op over kwaliteit, aansprakelijkheid en privacy. De Europese AI-verordening en de AVG bepalen daarbij steeds vaker de spelregels, ook met gevolgen voor overheid en toezichthouders.

Accountants blijven eindverantwoordelijk

Kunstmatige intelligentie kan controles en administraties versnellen, maar het oordeel blijft menselijk. De beroepsregels van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) vragen professionele scepsis en dossiervorming. Ook de Autoriteit Financiƫle Markten houdt toezicht op kwaliteitsbeheersing bij accountantsorganisaties, op het moment van schrijven. AI verandert die plichten niet, maar maakt ze soms lastiger uit te voeren.

Leveranciers voegen algoritmen toe voor factuurherkenning, automatische matching en foutdetectie. In Exact, AFAS, Twinfield en Visma is die functie vaak ingebouwd. Generatieve systemen, zoals Copilot, Gemini of ChatGPT, maken intussen samenvattingen of conceptteksten. Dat helpt bij planning en toelichtingen, maar mag de onderbouwing van cijfers nooit vervangen.

Generatieve modellen kunnen ā€œhallucinerenā€: ze geven dan een stellig maar fout antwoord. Dat risico geldt extra bij vaktaal en Nederlandse context. Controleer daarom altijd bronnen en berekeningen, en leg vast wat wel en niet is overgenomen. Zonder die stap is het gebruik van AI niet te verifiĆ«ren in het controledossier.

Kwaliteit van AI wisselt

De prestaties van modellen verschillen per taak, taal en data. Een Engelstalig model scoort vaak slechter op Nederlandse boekingsregels of fiscale nuances. Domeinspecifieke prompts en duidelijke instructies verbeteren de uitkomst. Toch blijft het nodig om steekproeven te doen en aannames te testen.

Uitlegbaarheid is een tweede zwakke plek. Veel modellen zijn ā€œblack boxesā€ en geven geen reden voor een uitkomst. Softwareleveranciers beloven verklaringen en audit trails, maar die zijn niet altijd compleet. Accountants moeten daarom eigen notities en onderbouwingen blijven vastleggen.

Werk met ā€œhuman-in-the-loopā€: de medewerker beoordeelt elke belangrijke AI-suggestie. Stel grenzen in voor automatische boekingen en betalingen. Houd logbestanden bij van gebruikte prompts, versies en wijzigingen. Zo blijft herleidbaar hoe een conclusie tot stand kwam.

AI-verordening vraagt transparantie

De Europese AI-verordening (AI Act) deelt toepassingen in risicoklassen in. Generatieve modellen vallen onder aparte regels voor algemene AI-systemen. Als een kantoor AI inzet voor beslissingen met grote gevolgen, gelden zwaardere plichten. Denk aan risicobeoordeling, databeheer, documentatie en menselijk toezicht.

De AI-verordening onderscheidt vier risicoklassen: onaanvaardbaar, hoog, beperkt en minimaal. Hoe hoger het risico, hoe strenger de eisen aan ontwerp, testen, logging en toezicht.

Voor accountants betekent dit: inventariseer per use-case het risico. Een chatbot die teksten herschrijft is laag risico, maar een model dat cliƫnten rangschikt op risico kan hoog risico worden. Dan zijn onder meer kwaliteitsmanagement, robuustheidstesten en foutmeldprocedures verplicht. Ook transparantie richting klanten en gebruikers is dan nodig.

De Europese AI-verordening heeft ook gevolgen voor overheid en aanbestedingen. Publieke organisaties zullen vaker om conformiteitsverklaringen en technische documentatie vragen. Accountants die die organisaties bedienen moeten die stukken kunnen lezen en beoordelen. Dat vraagt nieuwe kennis naast verslaggevingsregels.

AVG stelt strenge datakaders

AI werkt alleen rechtmatig als de gegevensverwerking voldoet aan de AVG. Deel geen herleidbare klantdata in publieke chatbots. Gebruik waar mogelijk enterprise-varianten met dataminimalisatie, versleuteling en duidelijke bewaartermijnen. Leg in beleid vast welke tools wel en niet zijn toegestaan.

Voer een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) uit bij hoog risico, op het moment van schrijven verplicht onder de AVG. Pseudonimiseer of anonimiseer waar mogelijk. Beperk toegang tot trainings- en promptdata via rollen en rechten. Monitor of leveranciers data gebruiken om eigen modellen te trainen.

Sluit een verwerkersovereenkomst met softwareleveranciers. Let op datalokalisatie en doorgifte buiten de EU. Bij overdracht naar de VS zijn extra waarborgen nodig, zoals het EU-VS Data Privacy Framework of passende contractbepalingen. Toezichthouder Autoriteit Persoonsgegevens ziet hier streng op toe.

Vaardigheden en governance nodig

Zonder duidelijke spelregels wordt AI rommelig en risicovol. Stel daarom een intern AI-beleid op met rollen, goedkeuringsstappen en controlemomenten. Wijs een eigenaar aan per toepassing en leg een exitplan vast als de tool wordt uitgefaseerd. Registreer incidenten en verbetermaatregelen.

Investeer in opleiding voor alle lagen in het kantoor. Train medewerkers in effectief en veilig prompten, broncontrole en biasherkenning. Laat specialisten periodiek modellen valideren met representatieve datasets. Betrek ook MKB-kantoren die met standaardpakketten werken.

AI is gereedschap, geen vervanger van vakmanschap. Zoals bij boeren en schoenmakers blijft ervaring het verschil maken tussen handig en onbezonnen gebruik. De combinatie van slimme systemen en professioneel oordeel levert de meeste waarde. Dat is ook waar wetgeving en toezicht op aansturen.

Mis geen AI-nieuws

Kies AIInsider.nl als voorkeursbron in Google. Dan zie je ons nieuws vaker terug in Google Zoeken en Discover.

Wat vind jij? Laat het ons weten!

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}

Over de schrijver 

Dave

Hoi, ik ben Dave – schrijver, onderzoeker en nieuwsgierige geest achter AIInsiders.nl. Ik hou me bezig met de manier waarop technologie ons leven verandert, en vooral: hoe we dat een beetje kunnen bijbenen. Van slimme tools tot digitale trends, ik duik graag in de wereld achter de schermen.

Mijn stijl? Lekker helder, soms kritisch, altijd eerlijk. Geen onnodig jargon of overdreven hype, maar praktische inzichten waar je echt iets aan hebt. AI is niet eng of magisch – het is interessant, en ik help je graag om dat te zien.


Meer AI-nieuws

30/10/2026 08:02

Foto: Firmbee.com via Unsplash Google breidt Gemini uit met een ingebouwde documenteditor. Je kunt er nu documenten, PDF's, presentaties, spreadsheets en code mee maken, bekijken lees verder

Google voegt documenteditor toe aan Gemini: PDF’s en presentaties direct bewerken in de chat

29/10/2026 10:12

Foto: ilgmyzin via Unsplash De ouders van de overleden Bowen Wan (31) klagen ChatGPT-maker OpenAI aan. Volgens de aanklacht hielp GPT-4o haar om in ongeveer lees verder

Ouders van overleden vrouw (31) klagen ChatGPT-maker OpenAI aan: chatbot hielp haar epilepsiemedicijn afbouwen

29/10/2026 07:39

Foto: Andrew Neel via Unsplash OpenAI laat gebruikers van de proactieve AI-agent Dot voortaan ook via iMessage of RCS berichten sturen. Je geeft je dot lees verder

OpenAI voegt texting toe aan ChatGPT Dot: je appt voortaan met je AI-agent
>