Een werkdocument samenvatten of snel advies vragen aan een chatbot: werknemers gebruiken daarvoor regelmatig hun eigen AI-account. Uit het Cybersecurity gedragsonderzoek Alert Online 2026 blijkt dat 49 procent van de ondervraagde werknemers in Nederland soms, vaak of altijd privé-AI-accounts of apps inzet voor werkdoeleinden. Tegelijk weet slechts 39 procent welke AI-tools de organisatie toestaat.
Het onderzoek onder Nederlandse consumenten en werknemers laat zien hoe AI-gebruik op de werkvloer en bedrijfsafspraken uit elkaar kunnen lopen. Medewerkers hebben toegang tot handige tools, maar weten lang niet altijd welke zij mogen gebruiken en welke informatie zij daarin mogen invoeren.
Meer cijfers over het gebruik van kunstmatige intelligentie vind je in ons overzicht met AI-statistieken.
35 procent gebruikt AI zonder toestemming of medeweten
Naast het gebruik van privéaccounts onderzocht Alert Online of werknemers AI gebruiken zonder toestemming of medeweten van hun organisatie. Daarop antwoordt 35 procent dat dit soms, vaak of altijd gebeurt.
Dit wordt ook wel shadow AI genoemd: AI-gebruik dat buiten het zicht of de afspraken van een organisatie plaatsvindt. Denk aan een medewerker die via een persoonlijk chatbotaccount een intern verslag laat samenvatten.
Een privéaccount gebruiken betekent overigens niet automatisch dat iemand bedrijfsregels overtreedt. De twee bevindingen moeten daarom afzonderlijk worden gelezen: het onderzoek stelt niet vast dat alle gebruikers van privéaccounts zonder toestemming werken.
Slechts 39 procent weet welke tools zijn toegestaan
De onduidelijkheid zit ook in het beleid. Slechts 39 procent van de werknemers zegt te weten welke AI-tools binnen de organisatie gebruikt mogen worden. Daarnaast is 35 procent op de hoogte van de geldende AI-richtlijnen en het veiligheidsbeleid.
De onderzoekers vinden een verband tussen kennis van toegestane tools en het gebruik van privéaccounts. Werknemers die weten welke tools zij mogen gebruiken, zetten minder vaak persoonlijke AI-accounts in voor hun werk. Het onderzoek bewijst daarmee geen oorzaak en gevolg, maar maakt duidelijke communicatie wel een relevant aandachtspunt.
Vertrouwen in AI hangt samen met wat mensen delen
Het onderzoek kijkt ook naar de redenen waarom mensen informatie met AI delen. Werknemers die AI als empathisch ervaren, gebruiken vaker privéaccounts en vaker AI zonder toestemming of medeweten van hun organisatie.
Ook de verwachte opbrengst speelt mee. Werknemers die de productiviteitswinst zo groot vinden dat zij eventuele organisatierisico’s acceptabel achten, gebruiken vaker privé-AI voor werk.
Daarnaast hangt angst om zonder AI achterop te raken in baan of reputatie samen met het vaker delen van verschillende soorten informatie.
Informatie delen is niet automatisch onveilig
De onderzoekers benadrukken dat informatie invoeren in AI op zichzelf niet verkeerd is. Het risico hangt af van de gegevens, de gebruikte tool en de omstandigheden.
Een geanonimiseerd verslag verwerken in een goedgekeurde bedrijfsomgeving is bijvoorbeeld iets anders dan herkenbare klantgegevens uploaden via een privéaccount. Het onderzoek heeft niet in detail vastgesteld hoe deelnemers hun informatie delen. De cijfers bewijzen daarom niet dat er daadwerkelijk gegevens zijn gelekt.
Duidelijke afspraken én bruikbare tools
De onderzoekers adviseren organisaties om goedgekeurde AI-omgevingen beschikbaar te stellen en concreet uit te leggen welke informatie medewerkers mogen gebruiken. Ook noemen zij hulp bij anonimiseren en waarschuwingen op het moment dat iemand gegevens invoert.
Alleen zeggen dat medewerkers ‘zorgvuldig met AI moeten omgaan’ biedt weinig houvast. Zij moeten ook weten welke tool zij kunnen openen en wat er met een document mag gebeuren.
Het onderzoek is uitgevoerd in juni en juli 2026 onder 609 consumenten en 378 werknemers in Nederland. De resultaten zijn gewogen om de onderzochte groepen beter te vertegenwoordigen. De AI-bevindingen zijn verkennend en gebaseerd op zelfgerapporteerd gedrag.
Bron: Cybersecurity gedragsonderzoek Alert Online 2026 (PDF).