Beeld: AI-gegenereerd
Meta heeft tot 13 oktober 2026 om te reageren op de eisen van Offlimits, The Firewall en de Consumentenbond. Doet Meta dat niet, dan dreigen rechtszaken. Intussen verkopen Hans Anders en Wehkamp de Meta-bril niet meer en wil de Tweede Kamer onderzoeken of camerabrillen verder verboden kunnen worden.
De zorg is overal dezelfde: wie de slimme Ray-Ban-bril van Meta draagt, kan anderen filmen zonder dat zij het merken. De bril heeft een camera, microfoons en een AI-assistent in het montuur. Een wit ledlampje moet laten zien dat hij opneemt. Critici noemen hem de ‘gluurbril’.
Twee termijnen lopen op 13 oktober af
Offlimits en The Firewall eisen dat Meta de bril uit de schappen haalt zolang er stiekem mee gefilmd kan worden. De Consumentenbond wil dat Meta de bril en de standaardinstellingen aanpast en gaf Meta op 29 september twee weken. Voldoet Meta niet, dan beginnen Offlimits en The Firewall een kort geding bij de rechtbank in Amsterdam.
Het ledlampje blijkt te omzeilen
Een telefoon houd je zichtbaar omhoog, een bril draag je gewoon. Het opnamelampje moet dat verschil goedmaken, maar in de test van de Consumentenbond bleef de bril filmen terwijl het lampje was afgedekt, ook na de privacy-updates van Meta. Speciale stickers van een paar euro laten aan de zijkanten net genoeg licht door, waardoor de bril niet merkt dat er iets op zit.
Meta zegt dat de camera stopt als iemand het lampje manipuleert. Volgens de bond klopt dat niet, of niet helemaal. Hoe weinig omstanders de bril opmerken, bleek ook op 5 oktober 2026 op drie campussen van Fontys: een journalist liep daar met een AI-bril rond en bijna niemand merkte de camera op.
Offlimits: ‘gluur-bril is vragen om ellende’
Stichting Offlimits, die slachtoffers van online grensoverschrijdend gedrag helpt, stuurde samen met The Firewall op 29 september 2026 een sommatie aan Meta en brillenmaker EssilorLuxottica.
Directeur-bestuurder Robbert Hoving zegt: “Deze gluur-bril is vragen om ellende. Wij trekken hier dan ook een grens. Het verstoppen van een camera in een alledaags gebruiksvoorwerp werkt online grensoverschrijdend gedrag in de hand. Op onze hulplijn kloppen nu al slachtoffers van de bril aan.”
Filmen mag bijna nooit, maar het gebeurt toch
De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwde in september 2026 dat het filmen van anderen met een camerabril vrijwel altijd verboden is. Advocaat Otto Volgenant, die Offlimits bijstaat, zegt: “Het stiekem filmen van anderen is in strijd met het grondrecht op privacy, de AVG en is vaak zelfs strafbaar.”
Toch schrijft de Tweede Kamer in haar motie dat dit verbod ‘massaal niet nageleefd’ wordt. Het kabinet liet in antwoord op Kamervragen weten dat de AP tot nu toe zes signalen en één klacht kreeg. Op de vraag of beelden van omstanders kunnen worden gebruikt om AI te trainen, antwoordde het kabinet: “Nee, dat kan niet worden uitgesloten.”
Winkels stoppen, de politiek wil onderzoek
Hans Anders stopte op 1 oktober 2026 per direct met de verkoop in Nederland en België. Het bedrijf wil de discussie afwachten en beslist daarna of de bril terugkeert. Wehkamp haalde hem dezelfde dag uit het assortiment, maar andere winkels verkopen hem nog wel.
De Tweede Kamer nam op 29 september 2026 een motie aan die het kabinet vraagt om samen met de AP te onderzoeken hoe camerabrillen verder verboden kunnen worden. De uitkomst volgt in het eerste kwartaal van 2027. Een verbod op de stickers waarmee je het lampje afdekt ziet het kabinet niet zitten, en Noorwegen wil AI-brillen tijdelijk verbieden op drukke plekken zoals parken en winkelcentra.
Wat zegt Meta zelf?
Een reactie van Meta op de sommaties en de verkoopstops hebben we niet kunnen vinden. Wel haalde Meta een satirische video van programmamaker Roel Maalderink en Bits of Freedom van Instagram. Daarin filmt Maalderink medewerkers van Meta met hun eigen bril. Volgens Meta kan de video mensen “bedreigen of intimideren”. Op YouTube staat hij nog wel.
Wat gebeurt er na 13 oktober?
Op 13 oktober 2026 begint Meta zelf met de verkoop van de Ray-Ban Display, een bril met een scherm in het glas, in Frankrijk, Italië en Duitsland. Nederland staat niet op die lijst.
Onze kijk: de regels bestaan al, en toch worden mensen met deze bril gefilmd zonder het te weten. Wie dat niet weet, kan ook geen melding doen. Dat verklaart misschien waarom de AP maar zes signalen en één klacht kreeg, terwijl de Kamer spreekt van massale overtredingen.
Een beter lampje, een verbod of een rechter lost dat pas op als omstanders kunnen zien dat er wordt opgenomen. Na 13 oktober wordt duidelijk of Meta zelf beweegt of dat de rechter het eerste woord krijgt.
Bronnen:
- Jan Ligthart, ‘Ongemerkt rondlopen met een AI-bril op de campus’, Bron, 5 oktober 2026.
- Offlimits, ‘Offlimits en The Firewall sommeren Meta om omstreden Meta-bril uit de schappen te halen’, 29 september 2026.
- Consumentenbond, ‘Consumentenbond eist dat Meta camerabril aanpast’, 29 september 2026.
- Consumentenbond, ‘Camerabril kan stiekem filmen ondanks updates’, laatste controle 2 september 2026.
- Autoriteit Persoonsgegevens, ‘AP waarschuwt gebruikers camerabrillen dat filmen van anderen vrijwel altijd verboden is’, september 2026.
- NOS, ‘Per direct geen Meta-brillen meer te koop bij Hans Anders’, 1 oktober 2026.
- Bright, ‘Wehkamp haalt omstreden Meta-brillen per direct uit de verkoop’, 1 oktober 2026.
- iBestuur, ‘Tweede Kamer stemt in met verder verbod op gluurbrillen’, 5 oktober 2026.
- Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid en staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat, antwoord op Kamervragen over camerabrillen, 24 september 2026, Aanhangsel Handelingen II 2026-2027, nr. 99.
- NOS, ‘Tijdelijk verbod op AI-brillen in Noorwegen, regering stelt onderzoek in’, 5 oktober 2026.
- NOS, ‘Meta haalt satirische video Roel Maalderink over camerabril offline’, 24 september 2026.
- Meta, ‘New Features for Meta Ray-Ban Display’, 23 september 2026.