Foto: Jainath Ponnala via Unsplash
Kleine AI-modellen zijn mogelijk nog maar maanden verwijderd van het kunnen kopiëren van zichzelf naar slimme apparaten, zoals smart tv’s, ovens en koelkasten. Dat waarschuwt Anthropic, het bedrijf achter Claude. Zo’n AI-worm zou lastig te stoppen zijn, omdat er geen centrale uitknop is.
Dat blijkt uit experimenten die Anthropic op 12 oktober 2026 publiceerde. De onderzoekers lieten AI-modellen in een afgesloten testnetwerk zelf andere computers zoeken, overnemen en er een AI-model op installeren. Ook testten ze hoeveel rekenkracht er in goedkope apparaten uit de winkel zit.
Een klein AI-model kreeg zichzelf op 8 van de 9 apparaten aan de praat
Een computerworm kopieert zichzelf zonder hulp van mensen van apparaat naar apparaat. Anthropic onderzocht of een AI-model dat ook kan: een nieuw apparaat vinden, zichzelf erop zetten, daar gaan draaien en dan weer verder.
Het moeilijkste stuk is het model laten draaien op onbekende hardware. Toch lukte dat een klein model van 9 miljard parameters op 8 van de 9 soorten apparaten die de onderzoekers testten, van een minicomputer tot een Mac.
De hele cyclus lukte in een vereenvoudigde test alleen met GLM-5.2, een groter open model. Dat verspreidde zich in 4 van de 5 pogingen naar alle 8 testcomputers. Volgens Anthropic halen kleine modellen dat niveau eind dit jaar, als ze net zo snel beter worden als tot nu toe.
Vijftien tv-boxen van 55 dollar draaien samen één AI-model
Om te laten zien hoeveel rekenkracht er in gewone apparaten zit, kochten de onderzoekers 15 merkloze Android-tv-boxen van ongeveer 55 dollar per stuk, omgerekend zo’n €49. Samen draaiden ze één AI-model. Elke box rekende aan een klein stukje.
Zulke kastjes zijn een bekend doelwit. Het Kimwolf-botnet nam volgens Anthropic meer dan twee miljoen apparaten over, vooral goedkope Android-tv-boxen. Op zo’n netwerk zouden zo’n 133.000 kopieën van een AI-model kunnen draaien.
Zo’n replicator zou moeilijk uit te schakelen zijn, omdat er geen centraal punt is om hem uit te zetten.
William Zhou en Daniel Freeman, onderzoekers bij Anthropic (vertaald uit het Engels)
Een AI-worm is traag, maar leert van elke poging
Snel gaat het niet. Een klein model doet er volgens de metingen 28 tot 51 uur over om zich op een nieuw apparaat aan de praat te krijgen. Anthropic vergelijkt het met een slijmzwam of een zwerm fruitvliegjes: langzaam, maar hardnekkig.
Wel leert zo’n worm onderweg. Elke kopie gaf aantekeningen door aan de volgende. Daardoor steeg het slagingspercentage van 45 procent in de eerste generatie naar 61 tot 84 procent daarna. Een gewoon virus kan dat niet: dat werkt alleen op de apparaten waarvoor het is geschreven.
Anthropic waarschuwt vaker voor misbruik van AI. Deze week maakte het bekend dat het kopiëren van Claude 90 tot 99 procent minder oplevert en eerder liet het bedrijf Claude Mythos open source gratis scannen op lekken.
Onderzoek van de TU Delft laat zien hoe je zo’n worm stopt
Als tegenmiddel wijst Anthropic op onderzoek van de TU Delft naar het Mirai-botnet. Een internetprovider zette besmette klanten in quarantaine en vertelde hoe ze hun apparaat konden opschonen. Binnen 14 dagen was 92 procent van de besmettingen weg, tegen 74 procent zonder die aanpak.
Een AI-worm valt volgens Anthropic op in het netwerkverkeer, omdat apparaten ineens bestanden van gigabytes naar elkaar sturen. Providers kunnen dat zien. Fabrikanten van slimme apparaten moeten in de EU sinds 11 september 2026 bovendien actief misbruikte lekken melden onder de Cyber Resilience Act.
Wij zien in dit onderzoek vooral een reden om goedkope merkloze kastjes kritisch te bekijken. Verander standaardwachtwoorden en installeer updates. Een apparaat dat nooit een update krijgt, is straks niet alleen een zwakke plek, maar ook rekenkracht voor iemand anders.
Bronnen: Anthropic (onderzoek), TU Delft (Mirai-onderzoek, NDSS 2019), The Guardian, The Verge, Ars Technica, Euronews, Europese Centrale Bank (koers).