Wereldwijd noteerde durfkapitaal het afgelopen kwartaal een recordniveau. Investeerders zetten vooral in op kunstmatige intelligentie, van grote taalmodellen tot rekenkracht en dataservices. De hausse wordt gedreven door vraag naar AI in bedrijven en overheden. In Europa speelt ook de nieuwe AI‑verordening mee, met gevolgen voor investeringen en de overheid als gebruiker.
AI stuwt recordinvesteringen
Geld stroomt naar de hele AI‑keten: modellen, chips, cloud en toepassingen. AI‑systemen zijn algoritmen die leren van data om taken uit te voeren. Bedrijven zoeken middelen om sneller te bouwen en schaal te winnen. Dat duwt grote rondes omhoog.
Kapitaal concentreert in minder, maar veel grotere deals. Beleggers kiezen partijen met bewezen technologie en toegang tot rekenkracht. Daarmee stijgt de drempel voor nieuwe spelers. Kleine fondsen volgen later of richten zich op niches.
De vraag naar GPU’s, datacenters en efficiënte training is een hoofdreden. Bedrijven willen modellen sneller trainen en goedkoper inzetten. Ook ondernemingssoftware met AI‑functies versnelt adoptie. Dat voedt weer nieuwe investeringen in tooling en infrastructuur.
Megadeals zijn investeringsrondes van 100 miljoen dollar of meer.
Megarondes in modelbouwers
Grote taalmodellen, ook wel foundation models genoemd, krijgen de grootste cheques. Anthropic (Claude), xAI (Grok) en het Franse Mistral AI trokken recent veel kapitaal aan. Zulke modellen kunnen vele taken uitvoeren met één getraind systeem. Ze vragen wel enorme hoeveelheden data en rekenkracht.
De infrastructuur erachter groeit net zo hard. CoreWeave, Lambda en Together AI breiden GPU‑clouds uit. In Europa investeren OVHcloud, Scaleway en Northern Data in capaciteit. GPU’s zijn gespecialiseerde chips voor parallel rekenen, nodig voor modeltraining.
Ook toepassingen in sectoren komen op stoom. DeepL (Duitsland) bouwt vertaal‑ en schrijfmodellen voor bedrijven. Aleph Alpha ontwikkelt Europese GPT‑alternatieven met focus op uitlegbaarheid. In defensie groeide Helsing (Duitsland) met AI‑software voor situational awareness.
Europa zoekt eigen schaal
Europa vergroot late‑stage kapitaal om AI‑bedrijven hier te laten doorgroeien. Frankrijk zet Tibi‑2 fondsen in om grote rondes te steunen. Duitsland gebruikt het Zukunftsfonds en DeepTech‑vehikels. De Europese Investeringsbank en het EIC Fund co‑investeren vaker.
Mistral AI, DeepL en Aleph Alpha gelden als regionale ankerbedrijven. Zij investeren in Europese teams, datacenters en partners. Schaarste aan GPU’s blijft een rem. Contracten met Nvidia en cloudleveranciers zijn daarom cruciaal.
In Nederland spelen Invest‑NL en het Nationaal Groeifonds een rol bij deeptech. Universiteiten en SURF leveren rekenfaciliteiten voor onderzoek en startups. NXP in Eindhoven werkt aan AI‑chips voor de maakindustrie en auto’s. Netcongestie en vergunningen voor datacenters blijven wel knelpunten.
Strengere regels sturen deals
De Europese AI‑verordening deelt toepassingen in risicoklassen in. Generieke AI‑modellen (GPAI) krijgen transparantie‑ en veiligheidsregels. Zeer krachtige modellen met systeemrisico krijgen extra plichten, zoals modelkaarten en evaluaties. Dat beïnvloedt due diligence en de kosten van groei.
De AVG vraagt om dataminimalisatie, grondslag en beveiliging. Investeerders kijken daarom naar herkomst van trainingsdata en licenties. Ook naar technieken als synthetische data en filtering. Bedrijven die dit goed organiseren, sluiten sneller deals met grote klanten.
Overheden vallen onder strikte inkoop‑ en compliance‑eisen. De “Europese AI‑verordening gevolgen overheid” leiden tot vraag naar betrouwbare AI‑diensten. Denk aan logging, auditability en menselijke controle. Dat creëert een markt voor evaluatietools en governance‑software.
Exits blijven kwetsbaar
Het uitgiftevenster voor beursgangen is nog smal. Veel bedrijven kiezen verlengingsrondes of secundaire transacties. Overnames door Big Tech krijgen extra mededingingstoetsen onder de DMA. Dat maakt exit‑paden minder voorspelbaar.
Waarde hangt sterk af van toegang tot Nvidia‑chips en stroom. Wachttijden voor H100‑ en B100‑leveringen drukken uitrolschema’s. Hogere energie‑ en koelkosten raken marges van AI‑clouds. Contractzekerheid weegt daarom zwaar in waarderingen.
Vooruitkijkend kan versoepeling van rentes en meer chipaanbod de markt verbreden. Dan krijgen ook middelgrote rondes meer ruimte. Tegelijk stijgen compliance‑kosten onder de AI‑wet. Voordeel ligt bij teams met kapitaal, datarechten en efficiënte modellen.