Beurskoersen van AI-leveranciers gingen scherp omlaag na een duik van Nvidia in de VS. In Europa verloren toeleveranciers als ASML en ASM International terrein, terwijl beleggers winst namen. De verkoopgolf speelde zich deze week af en zet de hele AI-keten onder druk. Ook de Europese AI-verordening gevolgen overheid komen in beeld, omdat publieke inkoop van rekenkracht afhankelijk is van deze markt.
Winstnemingen na Nvidia-daling
Na een forse daling van Nvidia draaide het sentiment snel. Beleggers stapten uit aandelen die sterk hadden geprofiteerd van de AI-rally. Het risico op groeivertraging werd opnieuw ingeschat. Dat leidde tot brede verkoop in de halfgeleider- en serversector.
Op het moment van schrijven kleurden koersen van chipmakers en serverbouwers wereldwijd rood. Het gaat vooral om bedrijven die meeliften op vraag naar AI-rekenkracht. De waarderingen lagen hoog, na maanden van stijging. Daardoor was de markt gevoelig voor een tegenslag.
Een “correctie” is een daling van grofweg 10% of meer vanaf een recente piek. Dit komt regelmatig voor in volatiele sectoren zoals technologie.
Nvidia is de dominante leverancier van GPU’s, chips die AI-modellen trainen en draaien. Als dat aandeel zakt, raakt dat de verwachtingen voor de hele keten. Van geheugen en netwerkchips tot behuizing en voedingen. De verkoopgolf straalt dan uit naar meerdere beurzen.
Europa voelt de terugslag
Op Europese beurzen kregen ASML, ASM International en BE Semiconductor (Besi) een tik. Deze Nederlandse bedrijven leveren machines om geavanceerde chips te maken en te verpakken. Zij verdienen indirect aan de AI-golf, omdat klanten voor AI extra capaciteit bouwen. Bij twijfel over de groei worden deze aandelen snel geraakt.
ASML verkoopt EUV- en DUV-lithografiesystemen, de machines die de allerkleinste chipbanen maken. Zulke systemen zijn nodig voor de productie bij partijen als TSMC en Samsung. AI-chips zoals GPU’s worden juist op die geavanceerde nodes gemaakt. Een pas op de plaats in AI-investeringen kan dus via de keten terugwerken naar Europa.
Voor de AEX, waar ASML zwaar weegt, betekent dat extra schommelingen. Pensioenfondsen en indexfondsen met veel halfgeleiders voelen die beweging direct. Tegelijk blijven orderboeken bij Europese toeleveranciers vaak meerjarig gevuld. Dat dempt de impact op de korte termijn, maar neemt de koersvolatiliteit niet weg.
Vraagtekens bij datacenterbestedingen
De vraag naar AI-hardware hangt af van de investeringen van grote cloudbedrijven. Microsoft, Amazon en Google verhoogden de afgelopen kwartalen hun uitgaven aan datacenters. Beleggers vrezen nu dat die groei kan afvlakken. Een rustpauze in budgetten raakt direct de verkoop van AI-chips en servers.
Ook de concurrentie in AI-hardware speelt mee. AMD verkoopt alternatieve accelerators en hyperscalers bouwen eigen chips, zoals Google’s TPU of AWS Trainium. Dat kan de groei van één leverancier temperen, zelfs als de totale markt doorstijgt. De keten moet zich dan opnieuw verdelen.
Daarnaast zijn er technische knelpunten, zoals schaarste aan HBM-geheugen en geavanceerde verpakkingscapaciteit. Zonder genoeg geheugen of packaging stokken leveringen, ook als de vraag hoog is. Beleggers prijzen deze risico’s steeds sneller in. Dat vergroot de beweeglijkheid rond kwartaalcijfers.
Schokgolf door de keten
De daling reikte verder dan chips alleen. Netwerkleveranciers, serverbouwers en componentmakers kregen eveneens klappen. Denk aan partijen in high-speed networking, voedingen en koeltechniek. Minder AI-servers betekent immers minder vraag naar al die onderdelen.
Voor Europese maakindustrie ligt de gevoeligheid vooral bij productietools en verpakkingsmachines. Minder spoedorders voor geavanceerd verpakken (zoals 2.5D/3D-packaging) kunnen de vraag naar specifieke tools temperen. Toch melden veel leveranciers nog lange levertijden en een grote achterstand. Dat maakt de cyclus minder grillig dan de dagkoers suggereert.
Beleid en geopolitiek tellen mee. Exportregels richting China beperken bepaalde leveringen, waaronder bij ASML via vergunningen. Valutaschommelingen beïnvloeden marges in een dollar-gedreven keten. Dit samen vergroot de onzekerheid in Europese waardeketens.
AI-verordening gevolgen voor overheid
De Europese AI-verordening (AI Act) gaat over risico’s van algoritmen, niet over aandelenkoersen. Toch heeft de beursschok praktische kanten voor de overheid. Publieke instellingen kopen cloud, rekenkracht en AI-diensten in via aanbestedingen. Als hardware duurder of schaarser wordt, schuiven projecten of stijgen kosten.
De AVG blijft eisen stellen aan data, zoals dataminimalisatie en versleuteling. Dat kan leiden tot voorkeur voor Europese cloud- en HPC-opties. Initiatieven rond de EU Chips Act moeten de afhankelijkheid van buitenlandse productie verkleinen. Dat kan op termijn prijsschokken dempen, maar niet direct.
Overheden kunnen leveringszekerheid en prijsindexatie beter vastleggen in contracten. Ook kan gespreide inkoop van rekenkracht het risico verlagen. Zo blijven AI-projecten doorlopen, ook als de markt piekt of corrigeert. De recente volatiliteit maakt zulke randvoorwaarden urgenter.
Wat dit betekent voor beleggers
De AI-hausse blijft intact op lange termijn, maar kent tussentijdse correcties. Hoge waarderingen vergroten de kans op scherpe bewegingen bij klein tegenvallend nieuws. Portefeuilles met veel halfgeleiders en toeleveranciers bewegen dus extra heftig mee. Spreiding over de keten kan schokken deels temperen.
Voor de Nederlandse markt is concentratierisico een factor, gezien het gewicht van ASML. Periodieke herbalancering kan dat risico verkleinen. Actieve beleggers kijken naar orderboeken, levertijden en capex-plannen bij hyperscalers. Die indicatoren sturen de vraag naar AI-hardware concreter dan sentiment.
Tot slot blijft regelgeving een achtergrondfactor. Exportregels en de uitrol van de AI Act kunnen planningen en kosten beïnvloeden. Dat raakt vooral Europese aanbieders in de productieketen. Vooruitkijken betekent dus zowel naar techniek als naar beleid kijken.
