AI Insider ziet dat kunstmatige intelligentie het werk van controllers en CFO’s snel verandert. In finance-teams in Nederland en Europa worden taken geautomatiseerd en analyses versneld. Bedrijven zetten nu tools in als Microsoft Copilot, SAP Joule en GPT-modellen om rapportages en forecasting te verbeteren. Regelgeving zoals de Europese AI-verordening en de AVG bepaalt mee hoe dit veilig en verantwoord kan.
AI verandert kerntaken
Veel repetitieve financiële taken worden geautomatiseerd met algoritmen. Denk aan factuurherkenning, afletteren en periodieke rapportages. Daardoor verschuift tijd van handwerk naar controle en duiding.
Generatieve AI, software die nieuwe tekst of code maakt op basis van voorbeelden, helpt bij toelichtingen in managementrapportages. Het systeem kan varianten schrijven voor verschillende doelgroepen. Controllers beoordelen de tekst en voegen context toe.
In forecasting en cashplanning gebruiken teams datamodellen voor scenario’s. Deze modellen herkennen patronen in verkoop, voorraden en seizoen. De winst is snellere besluitvorming, mits de brondata op orde is.
Controllers sturen op data
De rol van de controller verschuift richting dataregie en risicobeheersing. Naast cijfers interpreteren ze nu ook datakwaliteit, modelkeuzes en bias. Dat vraagt basiskennis van statistiek en modelrisico.
CFO’s nemen, op het moment van schrijven, vaker verantwoordelijkheid voor data governance. Zij borgen dat brondata betrouwbaar is en toegang goed is ingericht. Ook leggen zij vast welke AI-toepassingen door wie gebruikt mogen worden.
Trainingen in prompten, modelbeoordeling en ethiek komen in het standaardpakket. Nederlandse hogescholen en opleiders bouwen modules rondom datavaardigheden voor finance. Daarmee groeit de vaardighedenmix van spreadsheet naar modelleren en interpreteren.
ERP met ingebouwde AI
Grote leveranciers zetten AI direct in hun financiële suites. SAP voegt Joule toe aan S/4HANA voor tekstsamenvattingen en anomaly-detectie. Microsoft levert Copilot in Dynamics 365 Finance en Power BI voor rapportage en vraaggestuurde analyses.
Oracle integreert AI in Fusion Cloud ERP voor uitgavencontrole en leveranciersrisico. Ook RPA-aanbieders zoals UiPath koppelen bots aan herkenningsmodellen. Het resultaat is end-to-end automatisering met toezicht door finance.
Organisaties kiezen vaak voor AI binnen bestaande platforms om AVG-risico’s te beperken. Data kan binnen EU-datacenters blijven en rechtenbeheer is bekend. Toch blijft een technische en juridische toets per use-case nodig.
Generatieve AI is software die op basis van voorbeelden nieuwe tekst, beelden of code maakt. Het model voorspelt het volgende woord of element en bouwt zo een resultaat op.
AI-verordening: gevolgen overheid
De Europese AI-verordening (AI Act) treedt gefaseerd in werking vanaf 2025. Verboden praktijken gelden eerder, eisen voor hoog-risico-systemen later. Voor finance zijn fraudedetectie en kredietbeoordeling vaak hoog risico, met strengere plichten.
Bedrijven moeten dan risicobeheer, documentatie, logging en menselijke controle aantoonbaar regelen. De AVG blijft daarnaast gelden voor persoonsgegevens, met dataminimalisatie en DPIA’s. Dit raakt ook publieke organisaties; overheid en semipublieke instellingen moeten hun algoritmen registeren en toetsen.
Praktisch betekent dit dat CFO’s en controllers vroeg moeten aansluiten bij compliance en IT. Leg vast welke datasets worden gebruikt, met welke grondslag en bewaartermijnen. Houd een register bij van AI-toepassingen en voer periodieke beoordelingen uit.
Beperkingen en menselijk toezicht
AI-systemen kunnen hallucineren, verouderde aannames gebruiken of afwijkingen missen. Zonder goede datakwaliteit en duidelijke prompts daalt de betrouwbaarheid. Daarom blijft een vier-ogencheck noodzakelijk bij rapportages en prognoses.
Gebruik van externe modellen brengt datadoorlevering met zich mee. Pseudonimiseer waar mogelijk en scherm vertrouwelijke informatie af. Overweeg on-premises of EU-hosted varianten wanneer de risico’s hoog zijn.
Maak prestatie-afspraken met leveranciers over nauwkeurigheid en uitlegbaarheid. Monitor modeldrift met simpele dashboards en steekproeven. Zet terugvalprocedures klaar voor wanneer het systeem faalt.
Zo beginnen CFO’s nu
Start met drie concrete use-cases met lage risico’s, zoals factuurverwerking of narratieve rapportteksten. Meet doorlooptijd, foutpercentages en auditbevindingen voor en na. Schaal pas op na een geslaagde proef.
Richt een multidisciplinair team in met finance, data, security en juridisch. Betrek de ondernemingsraad bij veranderingen in processen en tooling. Leg verantwoordelijkheden vast voor datakwaliteit, modelkeuze en toezicht.
Kies oplossingen die passen bij het bestaande ERP- en BI-landschap. Gebruik leveranciersopties zoals Copilot of Joule als startpunt, met EU-hosting. Zo profiteren teams van snelheid zonder de compliancebasis uit het oog te verliezen.
