Bitcoinbedrijven en grote beleggers staan op verlies na een nieuwe koersdip. Mijnbouwers zoals Marathon Digital en Core Scientific verschuiven capaciteit naar kunstmatige intelligentie, van GPU-hosting tot rekenkracht voor AI-modellen. Dat gebeurt vooral in de VS, maar raakt ook Europa en Nederland, onder meer door de Europese AI-verordening gevolgen overheid en strengere eisen voor datacenters. De draai moet inkomsten stabiliseren nu energieprijzen stijgen en de blokbeloning is gehalveerd.
Miners zoeken nieuwe inkomsten
Verschillende beursgenoteerde miners breiden uit naar rekenkracht voor AI. Zij zetten datacenters en stroomcontracten in voor nieuwe diensten, zoals training en draaien van algoritmen. Dit levert omzet in dollars op, los van de bitcoinprijs.
Bedrijven als Core Scientific, Hut 8, Iris Energy, Bitdeer en Marathon Digital melden AI- en HPC-plannen. Zij werken met partijen als CoreWeave en leveranciers van chips. Het gaat om Nvidia H100/H200 en AMD MI300, die veel rekenwerk voor taal- en beeldmodellen doen.
AI-rekenkracht vraagt andere techniek dan bitcoinmining. Zo is snelle glasvezel nodig en vaak vloeistofkoeling voor de chips. Miners bouwen daarom dataruimtes om of zetten nieuwe hallen neer naast bestaande locaties.
De stap verlaagt afhankelijkheid van de cyclus in cryptomarkten. Contracten met vaste looptijden maken inkomsten voorspelbaarder. Toch blijft de vraag: hoe snel vullen zij deze capaciteit met klanten?
Winstdruk na halvering 2024
De halvering in april 2024 sneed de opbrengst per gevonden blok in tweeën. Daardoor daalde de directe omzet per machine. Stroomkosten en onderhoud drukken sindsdien harder op de marge.
De prijs van bitcoin steeg niet snel genoeg om dit direct te compenseren. Minder efficiënte machines gingen uit, en sommige bedrijven verkochten reserves. Dat vergrootte de prikkel om naar andere inkomsten te zoeken.
Ook grote wallets zitten tijdelijk onder water na recente dalingen. Zulke ongerealiseerde verliezen maken beleggers voorzichtiger. Voor miners wordt diversificatie zo een risicobeperking.
Bij de halvering in 2024 daalde de blokbeloning naar 3,125 bitcoin per blok. Miners hebben sindsdien meer efficiëntie of extra inkomsten nodig om gelijk te blijven.
AI rekent op miner-datacenters
Miners beschikken vaak over grote stroomaansluitingen van 50 tot 100 megawatt. Dat past bij clusters voor generatieve AI, die uit duizenden GPU’s bestaan. De locaties liggen meestal buiten steden, waar ruimte en stroom goedkoper zijn.
Toch is omzet uit AI niet vanzelfsprekend. Voor training is snelle opslag en netwerk nodig, en strenge eisen aan koeling en uptime. Veel partijen starten daarom met kleinere pilots en groeien dan gefaseerd.
Nvidia-chips blijven schaars en duur, al verbetert de levertijd op het moment van schrijven. Voorfinanciering en lange levertijden vergroten het risico. Dat maakt partnerschappen met AI-cloudspelers commercieel aantrekkelijk.
Als deze strategie slaagt, ontstaat een tweede pijler naast bitcoinmining. Dat stabiliseert kasstromen en kan financiering goedkoper maken. Mislukt het, dan blijven hoge vaste kosten drukken op het resultaat.
Europese AI-verordening gevolgen overheid
Wie in Europa AI-diensten levert, krijgt te maken met de AI-verordening (AI Act). Hoge-risico-toepassingen, zoals systemen voor overheid en zorg, kennen strikte eisen. Denk aan documentatie, risicobeheer en menselijke controle.
Als miners AI-hosting bieden aan overheden, gelden extra plichten. Contracten moeten duidelijk maken wie aanbieder en wie gebruiker is. De rol bepaalt welke regels uit de verordening gelden.
De AVG (privacywet) blijft leidend bij persoonsgegevens. Dataminimalisatie, versleuteling en heldere verwerkersovereenkomsten zijn vereist. Dat geldt ook als rekenkracht alleen “infrastructuur” lijkt te zijn.
Voor Nederlandse overheden telt bovendien inkoopbeleid en datalocatie. Zij vragen vaak om Europese hosting en duidelijke exit-mogelijkheden. Miners die AI-diensten leveren, moeten dit aantoonbaar regelen.
Energie en vergunningen in Europa
AI-datacenters gebruiken veel stroom en warmte. In de EU gelden rapportageplichten voor efficiëntie en verbruik. Grote datacenters moeten hun cijfers delen in het Europese register.
In Nederland speelt netcongestie een grote rol. Nieuwe aansluitingen krijgen vaak vertraging, vooral in Randstad en Brabant. Initiatieven wijken daarom uit naar regio’s met ruimte en duurzame stroom.
Warmte hergebruik komt nadrukkelijker in beeld. Gemeenten vragen plannen voor stadsverwarming en CO2-reductie. Zonder dit soort afspraken is een vergunning lastiger.
Voor miners die ombouwen naar AI is dit een kans en een eis. Restwarmte kan naar zwembaden of woonwijken. Dat verbetert draagvlak en verlaagt de energierekening.
Risico’s voor beleggers
De omschakeling vergt veel kapitaal. GPUs, koeling en netwerkinfrastructuur kosten miljarden in de sector. Bedrijven kunnen daarvoor aandelen uitgeven, wat bestaande beleggers verwatert.
Operationele risico’s zijn nieuw voor miners. Servicelevels, cybersecurity en dataveiligheid vragen andere expertise. Fouten kunnen leiden tot boetes of uitstroom van klanten.
Voor het bitcoinnetwerk kan een omslag tijdelijk de hashrate beïnvloeden. Nieuwe, zuinigere ASIC’s temperen dat effect. De economische prikkel blijft: waar de marge het hoogst is, gaat de capaciteit naartoe.
Het basisscenario is gemengd. Bij herstel van de bitcoinprijs blijft mining aantrekkelijk, terwijl AI een tweede tak wordt. Lukt AI niet, dan staan alleen de efficiëntste miners nog stevig.
