De Amerikaanse tech-analist Dan Ives, op het moment van schrijven werkzaam bij Wedbush, zet vijf techaandelen centraal in de huidige AI-golf. Het gaat om Microsoft, Nvidia, Amazon, Apple en Alphabet. De keuze is relevant voor Nederlandse beleggers, omdat deze bedrijven de infrastructuur en software leveren die onze economie en overheid gebruiken. Daarbij spelen de Europese AI-verordening en de AVG mee in hoe deze diensten hier worden uitgerold, met aandacht voor de Europese AI-verordening gevolgen overheid.
Vijf namen domineren AI
De vijf bedrijven combineren chips, cloud, apparaten en consumentensoftware in één keten. Zo verdienen ze aan zowel het bouwen van AI-modellen als het gebruik ervan. Dit zorgt voor schaalvoordelen en maakt het moeilijk voor kleinere spelers om bij te blijven.
Microsoft en Amazon leveren de cloud waar veel AI-toepassingen op draaien. Nvidia levert de rekenchips die deze systemen sneller maken. Apple en Alphabet bereiken honderden miljoenen gebruikers met telefoons, laptops en zoekdiensten.
Voor Europa is dit meer dan een beursverhaal. Overheden en bedrijven kiezen vaak voor deze platforms bij digitale vernieuwing. Dat maakt hun rol belangrijk in het licht van de AI-verordening en de AVG, die eisen stellen aan veiligheid, transparantie en privacy.
Een GPU is een rekenchip die veel berekeningen tegelijk uitvoert; dit maakt training en gebruik van AI-modellen mogelijk.
Microsoft zet tempo met Copilot
Microsoft bouwt zijn AI-strategie rond Azure en Copilot, de assistent in Windows en Microsoft 365. De integratie met OpenAI-modellen versnelt adoptie bij bedrijven. Dit vergroot de vraag naar rekencapaciteit en abonnementen.
In Europa biedt Microsoft een EU Data Boundary en sectoroplossingen voor zorg en overheid. Daarmee speelt het in op AVG-eisen en de komende AI-verordening. Publieke instellingen kunnen zo AI gebruiken met meer controle over data.
Er blijven wel risico’s. Antitrustregels en de Digital Markets Act vragen aanpassingen in productstructuur. Ook drukken hogere kosten voor AI-rekenkracht op marges, zeker bij brede uitrol van Copilot.
Nvidia benut chipvraag
Nvidia levert de GPU’s en netwerkchips die moderne datamodellen aandrijven. Nieuwe generaties volgen elkaar snel op om tekorten te beperken en prestaties te verhogen. De vraag komt vooral van grote cloudbedrijven en AI-start-ups.
De toeleveringsketen is complex en kwetsbaar, met productiesloten bij partners als TSMC. Concurrenten brengen eigen accelerators en softwarestacks uit om de afhankelijkheid te verkleinen. Toch blijft Nvidia sterk door zijn ecosysteem van software en ontwikkeltools.
Voor Europa geldt een extra laag: energieverbruik en netcongestie remmen de groei van datacenters. Europese chipmakers zoals ASML zijn cruciaal in de waardeketen. Exportbeperkingen richting bepaalde landen vormen daarnaast een geopolitiek risico.
Amazon en Alphabet versnellen
Amazon bouwt met AWS aan AI-diensten zoals Bedrock en eigen chips voor training en uitvoering. Dat verlaagt kosten en geeft klanten keuze tussen modellen. Het brede ontwikkelaarsnetwerk van AWS versnelt adoptie bij bedrijven.
Alphabet integreert Gemini in Workspace en biedt Vertex AI voor ontwikkelaars. Deze combinatie van productiviteit en ontwikkelplatform vergroot de kans op gebruik op grote schaal. Tegelijk blijft de balans zoeken tussen zoekadvertenties en AI-antwoorden.
Beide cloudspelers zetten in op Europese dataresidentie en auditing. Dit helpt bij naleving van de AVG en aankomende transparantie-eisen uit de AI-verordening. Tools voor herkomstmarkering van AI-inhoud worden belangrijk voor media en overheid.
Apple inzet op apparatenprivacy
Apple richt zich op AI op het apparaat, met extra rekenkracht in iPhone en Mac. Het bedrijf koppelt dat aan “Apple Intelligence”, met taken die lokaal of versleuteld in de cloud draaien. Dat past bij het privacyprofiel dat Apple al jaren voert.
Voor Europese gebruikers is de uitrol afgestemd op de Digital Markets Act en de AVG. Sommige functies kwamen later naar de EU door aanvullende eisen. On-device verwerking sluit aan bij dataminimalisatie, een kernprincipe van de AVG.
Voor beleggers draait het om de combinatie van hardware, diensten en gebruikersloyaliteit. De uitdaging is om AI-functies snel genoeg uit te rollen zonder batterij of prestaties te schaden. Ook is de afhankelijkheid van iPhone-cycli een terugkerend risico.
AI-verordening raakt overheid
De Europese AI-verordening deelt systemen in risicoklassen in, met strengere regels voor hoog risico. Dat raakt publieke diensten zoals zorg, mobiliteit en onderwijs, waar veel automatisering plaatsvindt. Leveranciers moeten documentatie, testen en menselijk toezicht borgen.
De vijf grote techbedrijven bieden nu al functies voor herkomst, logging en modelcontrole. Voor Nederlandse overheden en bedrijven maakt dit aanbestedingen en audits werkbaarder. Het vermindert lock-in niet volledig, maar kan de overstapdrempel verlagen.
Transparantie over gebruikte data en fouten is een blijvend aandachtspunt. Dit speelt bij generatieve systemen die tekst of beeld maken en bij besluitondersteuning. Door de nieuwe regels wordt duidelijker welke toepassing kan, en welke aanpassingen nodig zijn.
