De Hongaarse regeringspartij Fidesz deelde deze week een door AI gemaakte promotieafbeelding voor belastingvoordelen voor gezinnen. Het beeld bevatte zichtbare fouten en oogde daardoor onnatuurlijk. De post moest een fiscaal voordeel toelichten, maar trok vooral aandacht door de mislukte weergave. De partij noemde geen gebruikte tool of model.
AI-foto oogt onbetrouwbaar
De afbeelding moest een gezin in een huiselijke setting tonen. In het beeld zaten onnatuurlijke details, zoals vreemde verhoudingen. Zulke fouten komen vaker voor bij generatieve systemen die mensen en objecten tekenen.
Gebruikers van sociale media wezen de onnauwkeurigheden snel aan. Daardoor verschoof de aandacht van de belastingboodschap naar de kwaliteit van het beeld. Het incident toont hoe snel vertrouwen afneemt als visuele details niet kloppen.
Generatieve beeldmodellen zetten tekst om in beelden. Dat lukt vaak goed, maar menselijke anatomie en fijne details blijven lastig. Zonder kritische controle kan zo’n fout het hele verhaal overschaduwen.
Politieke reclame onder vergrootglas
Het gaat hier om politieke communicatie van een regeringspartij. Bij zulke boodschappen is de lat voor betrouwbaarheid en transparantie extra hoog. Onheldere of misleidende beelden kunnen het publieke debat verstoren.
Het is niet bekend of Fidesz de afbeelding als door AI gemaakt heeft gemarkeerd. Ook is de gebruikte tool niet gedeeld. Dat maakt het lastig voor kiezers om de herkomst en betrouwbaarheid te beoordelen.
Platformen zoals Facebook en X voeren steeds vaker beleid voor AI-beelden in politieke context. Daarbij horen labels en soms waarschuwingen voor gemanipuleerde media. Toch verschilt de handhaving per platform en land.
EU-regels vragen transparantie
De Europese AI-verordening (AI Act) eist dat makers van “synthetische media” duidelijk aangeven dat content door een algoritme is gemaakt. Die transparantie moet voorkomen dat mensen AI-beelden verwarren met echte foto’s. De regels gaan gefaseerd in en gelden op het moment van schrijven nog niet volledig.
Daarnaast komt er in de EU nieuwe wetgeving voor politieke advertenties met extra informatieplichten. Adverteerders moeten straks duidelijk maken wie betaalt en welke technieken zijn gebruikt. Dat raakt partijen die AI-beelden inzetten in campagnes.
Voor Hongarije, Nederland en andere lidstaten betekent dit dat partijen hun processen moeten aanpassen. Denk aan vaste labels, archivering en interne controles. Wie dat niet doet, loopt risico op sancties zodra de regels van kracht worden.
“Synthetische media” zijn door een algoritme gegenereerde beelden, audio of tekst die echt lijken, maar niet uit de werkelijkheid afkomstig zijn.
Nederlandse gevolgen en aanpak
Politieke partijen in Nederland zullen hun online content moeten labelen als die met AI tot stand komt. Dat sluit aan bij de AI Act en de Europese regels voor politieke advertenties. Het geeft kiezers houvast over wat echt is en wat gecreëerd.
Overheidsinstellingen en toezichthouders bereiden richtlijnen voor. Zij letten op transparantie en duidelijke waarschuwingen bij bewerkt of gegenereerd beeld. Campagneteams doen er goed aan dit nu al te organiseren.
Ook media en factcheckers krijgen een grotere rol. Zij kunnen uitleg geven bij synthetische beelden en context bieden. Daarmee blijft het debat informatief en controleerbaar.
Menselijke controle blijft nodig
AI kan snel beelden maken, maar menselijke redactie blijft cruciaal. Een visuele check haalt anatomische fouten en onlogische details eruit. Dat voorkomt reputatieschade en discussies over betrouwbaarheid.
Technieken als watermerken en content credentials (zoals C2PA) helpen bij herkenning en herkomst. Ze maken zichtbaar dat een beeld door een model is gegenereerd. Zo’n label is straks niet alleen verstandig, maar ook juridisch nodig.
Voor partijen en overheden is een duidelijke werkwijze nuttig. Leg vast welke tools zijn toegestaan, hoe labeling gebeurt en wie controleert. Zo blijft communicatie helder en in lijn met Europese regels.
Wat er echt misging
De kern van het incident is geen technisch falen, maar een procesfout. Het beeld had simpelweg beter gecontroleerd of vervangen moeten worden. Door de misser ging de communicatie over belastingvoordelen verloren.
Dat leert twee dingen. Eén: generatieve modellen zijn handig, maar niet feilloos. Twee: in politiek en overheid telt transparantie evenveel als creativiteit.
De les is breed toepasbaar, ook in Nederland. Communicatie met AI vraagt om duidelijkheid, labeling en eindredactie. Met die basis blijft het publiek vertrouwen houden in digitale boodschappen.
