Een analist bij Goldman Sachs, op het moment van schrijven actief als aandelenstrateeg, verwacht dat aandelenkoersen weinig extra stijgingsruimte hebben. Op de markten in de VS en Europa is veel optimisme al ingeprijsd, vooral rond kunstmatige intelligentie. De AI-rally van grote techbedrijven lijkt zijn grootste winst achter de rug te hebben. Ook Europese AI-verordening gevolgen overheid spelen mee, omdat nieuwe regels kosten en risico’s voor AI-toepassingen verhogen.
AI-rally heeft grenzen
De jongste koersstijgingen kwamen vooral door generatieve AI, software die zelf tekst, beeld en code kan maken. Grote namen als Microsoft, Alphabet en Nvidia profiteerden van die verwachting. Beleggers rekenen op blijvende groei door AI-diensten in de cloud en pc’s. Die winstverwachting is nu breed in de prijzen verwerkt.
Bij hoge waarderingen moet winstgroei lang en zeker zijn. Dat maakt koersen gevoeliger voor tegenvallers, zoals vertraagde klantadoptie of uitstel van IT-projecten. Een kleine teleurstelling in omzet of marges kan dan grote koersschommelingen geven. Dat remt de kans op een nieuwe brede sprong omhoog.
Ook in Europa is de AI-thematiek zichtbaar, zij het minder geconcentreerd. Nederlandse halfgeleiderbedrijven zoals ASML en ASM International verdienen aan de uitbouw van rekenkracht voor AI. Zij profiteren van chipvraag, maar blijven afhankelijk van cycli en exportregels. Dat houdt de vooruitzichten gemengd.
Rente en winst remmen
Rentes dalen mogelijk verder, maar een groot deel daarvan is al ingeprijsd. Obligatierentes liggen nog altijd hoger dan in het nultarief-tijdperk. Dat verhoogt de zogeheten kosten van kapitaal voor technologiebedrijven. Het maakt beleggers kritischer op elke euro winst.
AI vraagt bovendien veel investeringen in datacenters, chips en energie. Cloudplatforms zoals Azure, AWS en Google Cloud verhogen hun uitgaven om aanbod te laten groeien. Die kosten drukken marges op korte termijn, totdat productiviteit en vraag echt doorzetten. Zolang bewijs op grote schaal ontbreekt, blijft de markt voorzichtig.
De risicopremie is de extra vergoeding die beleggers vragen om aandelen te bezitten in plaats van veilige staatsleningen.
De combinatie van hoge waarderingen, hoge kapitaaluitgaven en niet-zekere productiviteitswinsten zorgt voor een fragiel evenwicht. De ruimte voor blijvende multiple-uitbreiding is klein. Dan blijft alleen winstgroei over om koersen te dragen. Die moet eerst geleverd worden.
Europese AI-verordening gevolgen overheid
De Europese AI-verordening (AI Act) is de nieuwe EU-wet die regels voor AI vastlegt op basis van risico. Hoogrisico-systemen, zoals algoritmen in zorg of openbaar bestuur, krijgen strenge eisen. Denk aan documentatie, datakwaliteit en menselijk toezicht. Niet-naleving kan tot hoge boetes leiden.
Voor overheden betekent dit zwaardere inkoop en toetsing van AI-diensten. Leveranciers van modellen zoals GPT-4 en Gemini, aangeboden via Microsoft en Google, moeten extra transparantie en beveiliging bieden. Dat kan uitrol vertragen en kosten verhogen in Europese projecten. Het dempt kortetermijnverwachtingen voor groei in de publieke sector.
De AVG blijft daarnaast leidend voor data: dataminimalisatie en versleuteling zijn nodig bij AI-toepassingen. Nederlandse instellingen moeten aantonen dat datasets rechtmatig en schoon zijn. Voor training en gebruik van modellen wordt logging en auditing belangrijk. Dit alles verhoogt de drempel, maar kan op termijn vertrouwen en adoptie versterken.
Nederlandse belegger: kansen en valkuilen
Voor Nederlandse beleggers is concentratierisico een punt: veel rendement komt van een handvol megacaps. Een tegenvaller bij één AI-leider kan de hele index raken. Spreiding over sectoren en regio’s kan dat risico beperken. En let op de verhouding tussen groeiverhalen en harde cashflow.
Toeleveranciers van de AI-infrastructuur, zoals chip- en equipmentmakers, bieden een andere blootstelling. Hun groei hangt echter ook af van cycli en geopolitiek. Overheidsregels, exportbeperkingen en vergunningen kunnen de vraag schokken. Een lange horizon en scenario’s helpen om die onzekerheid te dragen.
Compliance kan ook concurrentievoordeel worden. Bedrijven die aantoonbaar voldoen aan de AI Act en AVG krijgen sneller toegang tot publieke opdrachten. Dat kan marktaandeel vergroten, zelfs als marges onder druk staan. Kwaliteit en transparantie worden zo commerciële factoren.
Vooruitzicht: zijwaarts met schokken
Het basisscenario is een zijwaartse markt met hogere volatiliteit. Opwaarts potentieel is beperkt zolang winstgroei moet bewijzen dat AI-investeringen rendabel zijn. Kleine verrassingen kunnen grote koersreacties geven. Dat vraagt discipline in waardering en risico.
Een positieve verrassing kan komen uit brede productiviteitswinsten bij klanten. Als AI echt tijd en kosten bespaart in zorg, overheid en industrie, volgt winstgroei. Met duidelijke regels uit de AI Act kan vertrouwen toenemen en adoptie versnellen. Dan komt een nieuwe koersimpuls in beeld.
Negatieve risico’s blijven aanwezig. Denk aan geopolitieke spanningen, energieprijzen of strengere mededingingsregels onder de Europese DMA. Ook Amerikaanse regelgeving kan Big Tech raken. In dat geval kan de beloofde AI-boost langer op zich laten wachten.
