Google voegt nieuwe kunstmatige intelligentie toe aan Android die je gewoontes analyseert en voorspelt wat je nodig hebt. De functies verschijnen vanaf dit voorjaar in bètaversies en rollen later dit jaar breder uit. Het systeem gebruikt Gemini-modellen om in context suggesties te geven binnen het besturingssysteem. Doel is dat je sneller taken start met minder tikken, ook in Nederland en de EU.
Android wordt proactiever
De nieuwe Android-functies kijken naar patronen, zoals tijd, locatie en recente handelingen. Op basis daarvan stelt het systeem acties voor, bijvoorbeeld het openen van een veelgebruikte app of het starten van een routine. Dit gebeurt direct in delen van Android, zoals het deelmenu of het vergrendelscherm. Zo moet het toestel aanvoelen wat je waarschijnlijk als volgende nodig hebt.
Google presenteert dit als een laag in het besturingssysteem, niet als een losse app. Daardoor werken de voorspellingen in meerdere apps en schermen tegelijk. Je hoeft minder te wisselen tussen apps om een taak af te ronden. De aanpak lijkt op eerdere “slimme suggesties”, maar gaat dieper door meer context mee te nemen.
De proactieve laag blijft optioneel en aanpasbaar. Je kunt suggesties uitschakelen of beperken tot bepaalde categorieën. Ook kun je instellingen resetten als de voorstellen niet passen. Daarmee houdt de gebruiker de regie over hoe ver de persoonlijke aanpassing gaat.
Veel gebeurt op het toestel
Een deel van de berekeningen draait op het toestel met Gemini Nano, een compact AI-model. Zo’n model is een datamodel dat patronen herkent in tekst, beeld of gedrag. Voordeel is snelheid en minder afhankelijkheid van internet. Het verlaagt ook de hoeveelheid gegevens die naar de cloud gaat.
Android maakt hiervoor gebruik van de Private Compute Core, een geïsoleerde omgeving op het toestel. Gegevens die daar worden verwerkt, blijven afgeschermd van andere apps. Dat past bij dataminimalisatie, een eis uit de AVG. Alleen wat nodig is voor de functie wordt lokaal gebruikt.
Niet alles kan on-device; complexe vragen kunnen via grotere Gemini-modellen in de cloud lopen. Google zegt die verzoeken te versleutelen in transport en opslag. In de praktijk ontstaat dus een hybride systeem. De eenvoudigste patronen worden lokaal afgehandeld, de zwaardere taken online.
AVG stelt grenzen aan profilering
Het analyseren van gewoontes is profilering onder de AVG. Daarvoor geldt transparantie, een duidelijke grondslag en het recht op bezwaar. Fabrikanten moeten uitleggen welke gegevens worden gebruikt en met welk doel. Ook moeten instellingen eenvoudig te vinden en uit te zetten zijn.
Bij proactieve suggesties is dataminimalisatie belangrijk. Het systeem mag niet meer gegevens verzamelen dan nodig voor de voorspelling. Bovendien moeten bewaartermijnen beperkt zijn. Dat helpt voorkomen dat gebruiksdata onbedoeld op andere manieren worden ingezet.
Als suggesties leiden tot geautomatiseerde besluiten met grote gevolgen, gelden zwaardere regels. Denk aan weigering van een dienst of prijsdiscriminatie, wat hier niet de bedoeling is. Toch is duidelijke documentatie nodig voor toezichthouders en gebruikers. Dat is een aandachtspunt voor Android-fabrikanten in de EU.
“Profilering is elke vorm van geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens om persoonlijke aspecten te evalueren, met name om prestaties op het werk, economische situatie, gezondheid, persoonlijke voorkeuren, interesses, betrouwbaarheid, gedrag, locatie of verplaatsingen te analyseren of te voorspellen.” — definitie uit de AVG
EU AI-verordening vraagt transparantie
De Europese AI-verordening (AI Act) stelt plichten aan aanbieders van AI, ook voor algemene modellen zoals Gemini. Voor deze proactieve functies gaat het vooral om transparantie en robuustheid. Gebruikers moeten weten dat ze met een AI-systeem te maken hebben. Daarnaast moet duidelijk zijn hoe ze feedback kunnen geven of zich kunnen afmelden.
Voor fabrikanten en appbouwers betekent dit extra documentatie en testprocedures. Ze moeten risico’s zoals foutieve suggesties of vooroordelen in de data beperken. Ook moeten ze herleidbaarheid bieden: welke signalen leiden tot een voorstel. Dit maakt audits door Europese toezichthouders mogelijk.
In publieke diensten en onderwijs gelden vaak strengere eisen. Nederlandse overheden die Android-apparaten beheren, moeten daarom beleid vastleggen voor het gebruik van deze functies. Denk aan standaardinstellingen die profilering beperken. Zo blijft het gebruik in lijn met de AI Act en de AVG.
Uitrol start gefaseerd
De functies verschijnen eerst in bètaversies van Android en recente toestellen met genoeg rekenkracht. Op het moment van schrijven gaat het vermoedelijk om modellen met een moderne NPU of krachtige GPU. Denk aan recente Pixel-telefoons en nieuwe topmodellen van andere merken. Daarna volgt een bredere uitrol via systeemupdates en Google Play-services.
Taalondersteuning komt waarschijnlijk stapsgewijs. Engelstalige markten zijn vaak als eerste aan de beurt, gevolgd door Europese talen. Nederlands kan daardoor iets later volgen. Fabrikanten en providers bepalen mede het tempo van updates.
Voor organisaties met streng beheer, zoals zorg en overheid, is voorbereiding nodig. IT-afdelingen moeten beleid en MDM-instellingen nalopen. Het is raadzaam om standaardopties, logging en opt-outs te testen. Zo voorkom je verrassingen bij de overgang naar Android 15 en hoger.
Kansen en risico’s voor gebruikers
Proactieve suggesties kunnen tijd besparen en drempels verlagen. Voor mensen met motorische of cognitieve beperkingen kan dat veel schelen. Minder tikken en wisselen tussen apps maakt het toestel toegankelijker. Maar het succes valt of staat met de kwaliteit van de voorspellingen.
Foute of ongepaste voorstellen blijven een risico. AI kan patronen verkeerd lezen of op het verkeerde moment ingrijpen. Daarom zijn duidelijke knoppen om te weigeren, aan te passen of te wissen belangrijk. Feedback van gebruikers zal het systeem in de eerste maanden sturen.
Ook energieverbruik en beveiliging tellen mee. On-device AI kost rekenkracht, maar voorkomt wel extra netwerkverkeer. Beveiligingsupdates blijven cruciaal, omdat meer gevoelige logica op het toestel draait. Voor gebruikers is het advies simpel: update tijdig en check de privacy-instellingen.