In Houthalen-Helchteren raakten een 35-jarige man uit Alken en een 45-jarige man uit Kinrooi gewond bij een botsing. Het ongeval gebeurde recent binnen de gemeentegrenzen van Houthalen. Hulpdiensten hebben de twee bestuurders naar het ziekenhuis gebracht. De oorzaak is nog niet bekend; de politie onderzoekt wat er is misgegaan, ook met oog voor technologie op de weg en de Europese AI-verordening en de gevolgen voor de overheid.
Twee bestuurders raken gewond
Bij de botsing waren twee personenwagens betrokken. Beide bestuurders liepen verwondingen op, maar er is geen melding van levensgevaar. De voertuigen raakten zwaar beschadigd en moesten worden getakeld. De brandweer en de lokale politie waren snel ter plaatse om de weg te beveiligen.
De aanrijding zorgde kort voor verkeershinder in de directe omgeving. De politie leidde verkeer om totdat het wegdek weer vrij was. Sporen op de weg en de positie van de voertuigen zijn vastgelegd voor verder onderzoek. Ook werd gekeken of er gevaarlijke stoffen of lekkages waren.
Getuigen zijn belangrijk bij dit soort onderzoeken. De politie bekijkt of er camera’s in de buurt hangen die het ongeval hebben vastgelegd. Dat kunnen verkeerscamera’s, ANPR-camera’s (kentekenherkenning) of particuliere beveiligingscamera’s zijn. Zij kunnen helpen om de toedracht te reconstrueren.
Oorzaak nog niet vastgesteld
De politie onderzoekt meerdere scenario’s. Dat gaat van een voorrangsfout tot te hoge snelheid of afleiding. Ook de staat van de voertuigen en het wegdek wordt bekeken. Als het nodig is, volgt technisch onderzoek door een verkeersdeskundige.
CameraÂbeelden spelen een steeds grotere rol. ANPR-camera’s registreren passages en kunnen het tijdstip en de richting van voertuigen tonen. DashcamÂbeelden van andere weggebruikers kunnen ook nuttig zijn. De politie vraagt die beelden vaak snel, omdat ze soms automatisch worden overschreven.
Weersomstandigheden en zicht kunnen een factor zijn. Regen, donkerte of tegenlicht beïnvloeden reactietijd en remweg. Wegmarkeringen en verlichting op de plek van het ongeval worden daarom ook meegenomen. Pas na dit onderzoek is een duidelijke conclusie mogelijk.
Rijhulpsystemen helpen beperkt
Moderne auto’s hebben vaak ADAS, Advanced Driver Assistance Systems. Dat zijn rijhulpen zoals automatische noodrem (AEB), rijstrookassistentie en snelheidsbegrenzing. Ze verkleinen de kans op ongevallen, maar nemen het rijden niet over. De bestuurder blijft altijd verantwoordelijk.
Het is niet bekend of de betrokken auto’s zulke systemen hadden of actief waren. Sensoren kunnen beperkt zijn bij slecht weer of vuil op de camera. Ook software kan een fout maken of te laat ingrijpen. Daarom is onderhoud en juiste kalibratie belangrijk na elke herstelling.
Intelligent Speed Assistance (ISA) helpt bestuurders om de maximumsnelheid niet te overschrijden. Het systeem leest borden en kaartdata en waarschuwt of begrenst. In de EU is ISA al verplicht voor nieuwe automodellen en breder ingevoerd voor nieuw verkochte voertuigen. Toch voorkomt het niet elke botsing, bijvoorbeeld bij plots oversteken of complexe kruispunten.
Vanaf juli 2024 is Intelligent Speed Assistance verplicht in alle nieuw verkochte personenauto’s en bestelwagens in de EU.
Data en privacy bij onderzoek
Bij het verzamelen van beelden en sensorgegevens geldt de AVG, de Europese privacywet. Dataminimalisatie en een duidelijk doel zijn verplicht: alleen data die nodig is voor het onderzoek mag worden gebruikt. Opslag moet goed worden beveiligd. De politie mag beelden opvragen, maar niet langer bewaren dan nodig.
Dashcams zijn toegestaan, maar delen op sociale media is risicovol. Herkenbare personen of kentekens kunnen de privacy schenden. Wie beelden van een ongeval heeft, kan die rechtstreeks aan de politie bezorgen. Publiceer ze liever niet openbaar zonder toestemming.
Steeds meer auto’s hebben een Event Data Recorder (EDR), een zogeheten ‘zwarte doos’. Die slaat kort data op rond een botsing, zoals snelheid en remmen. De toegang is wettelijk geregeld en bedoeld voor verkeersveiligheid en onderzoek. Locatiegegevens zijn beperkt en er is geen continue tracking.
Europese AI-verordening en overheid
De Europese AI-verordening (AI Act) ziet rijhulpsystemen met kunstmatige intelligentie als hoog risico wanneer ze een veiligheidsfunctie hebben. Fabrikanten moeten dan strenge eisen volgen voor datakwaliteit, testen en logging. Ook moet menselijke controle mogelijk blijven. Dit moet fouten en bias in algoritmen verkleinen.
Voor overheden betekent dit extra aandacht bij inkoop en toezicht. Gemeenten en politiezones die met slimme mobiliteit werken, moeten privacy en veiligheid aantoonbaar borgen. Denk aan heldere bewaartermijnen voor ANPR en goede informatie aan burgers. Op het moment van schrijven treden de AI-eisen gefaseerd in werking vanaf 2025.
In Vlaanderen loopt Mobilidata, een programma voor slimme verkeerslichten en verbonden wegkantsystemen. Zulke systemen kunnen kruispunten veiliger maken en hulpdiensten voorrang geven. Ze werken met datamodellen en connectiviteit, en vallen daarmee onder de AVG en, waar AI wordt gebruikt, onder de AI-verordening. Zorgvuldige implementatie is cruciaal voor veiligheid én vertrouwen.
Nieuwe EU-eisen aan voertuigen
De Europese General Safety Regulation (2019/2144) verplicht sinds 2022 nieuwe voertuigtypen tot extra veiligheidssystemen. Denk aan ISA, EDR, AEB en rijstrookassistentie. Vanaf juli 2024 gelden die eisen breder voor alle nieuw verkochte voertuigen in de EU. De bedoeling is minder doden en zwaargewonden in het verkeer.
Voor fabrikanten betekent dit meer testen en transparantie over hoe systemen werken. Software-updates moeten veilig zijn en goed worden gedocumenteerd. Voor bestuurders verandert vooral de rij-ervaring: auto’s waarschuwen vaker en grijpen soms kort in. Goede uitleg bij aflevering en duidelijke handleidingen blijven nodig.
Lokale wegbeheerders kunnen hun infrastructuur hierop afstemmen. Duidelijke borden en scherpe markeringen helpen zowel mensen als sensoren. Slimme kruispunten kunnen data delen met voertuigen om conflicten te voorkomen. Zo komen voertuigtechniek en wegontwerp beter samen in de praktijk.
