Infrabel heeft een klacht ingediend na een extreem gevaarlijk manoeuvre aan een Belgische spoorwegovergang. Een bestuurder reed langs gesloten slagbomen en bracht zo weggebruikers en treinverkeer in gevaar. Het incident vond recent plaats bij een overweg in Vlaanderen en is vastgelegd op video. De spoorwegbeheerder wil vervolging en wil tegelijk wijzen op de risico’s van misleidende beelden in het tijdperk van kunstmatige intelligentie en de Europese AI-verordening.
Klacht na levensgevaarlijke actie
De infrastructuurbeheerder spreekt van een flagrante overtreding aan een overweg. Slagbomen en rode lichten betekenen verplicht stoppen, omdat een trein niet snel kan remmen. Infrabel diende daarom klacht in om de bestuurder te identificeren en te laten vervolgen. Het bedrijf benadrukt dat één roekeloze actie het hele spoor- en wegverkeer kan ontwrichten.
De video van het voorval circuleerde op sociale media en interne kanalen. Dat hielp om de ernst van de situatie snel duidelijk te maken. Infrabel roept getuigen op om informatie door te geven aan de politie. Het doel is zowel strafrechtelijke opvolging als preventie.
België kent jaarlijks meerdere ongevallen aan overwegen, vaak door het negeren van signalen. Volgens Infrabel zijn de meeste incidenten vermijdbaar met basisregels en geduld. De klacht moet ook een signaal zijn naar bestuurders die risico’s nemen voor enkele seconden tijdwinst. De spoorbeheerder werkt daarbij nauw samen met lokale en federale politie.
Verwarring door AI-video’s neemt toe
Opvallend aan dit geval: zelfs intern bestond kort twijfel of de video echt was. De snelle opkomst van generatieve AI maakt realistische nepvideo’s mogelijk, met tools zoals OpenAI Sora en Runway Gen-3. Daardoor kost het soms meer tijd om authenticiteit te controleren. Die extra controle is nodig om foutieve conclusies of onterechte beschuldigingen te voorkomen.
“Onze eigen mensen dachten zelfs dat het AI was,” zei een woordvoerder van Infrabel over de beelden.
Technisch onderzoek richt zich dan op bronmateriaal, metadata en de bestandsketen. Beelden van vaste camera’s aan de overweg zijn beter te verifiëren dan losse posts op sociale media. Ook tijdstempels en meerdere kijkhoeken helpen om twijfel te verminderen. Zo ontstaat een bewijsdossier dat juridisch sterker staat.
De aandacht voor deepfakes is terecht, maar mag geen reden zijn om gevaarlijke feiten te relativeren. Voor de verkeersveiligheid telt wat er feitelijk is gebeurd. Zodra authenticiteit is vastgesteld, kan het parket sneller handelen. Dat is in het belang van slachtoffers, machinisten en reizigers.
Camerabeelden en AVG-eisen
Overwegcamera’s verwerken persoonsgegevens en vallen onder de AVG. Dat betekent dataverwerking met een duidelijk doel, beperkte bewaartermijnen en goede beveiliging. Infrabel en politie moeten kunnen aantonen waarom en hoe beelden worden gebruikt. Dit heet gegevensminimalisatie en is verplicht in de EU.
Voor inzet als bewijs is een sluitende keten van bewaring belangrijk. Hashes, logbestanden en gecontroleerde exporten helpen om manipulatie uit te sluiten. Zo blijven beelden forensisch bruikbaar in een strafzaak. Transparantie richting betrokkenen blijft daarbij een vereiste.
De Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA) houdt toezicht op deze regels in België. Bij incidenten met publieke veiligheid is de rechtsgrond doorgaans ‘gerechtvaardigd belang’ of een wettelijke taak. Toch moet telkens worden getoetst of verwerking proportioneel is. Dat borgt zowel veiligheid als privacy.
AI-verordening en deepfake-plicht
De Europese AI-verordening (AI Act) treedt op het moment van schrijven gefaseerd in werking. Zij introduceert transparantieplichten voor deepfakes: wie synthetische audio of video publiceert, moet duidelijk maken dat het om gegenereerd materiaal gaat. Dat helpt om misleiding en bewijsverwarring te beperken. Overheden en media krijgen zo een helderder kader bij verificatie.
Voor generatieve modellen komen aanvullende eisen rond veiligheidstests en risicobeperking. Denk aan watermerken en detectiesignalen in content. Zulke technische waarborgen maken het eenvoudiger om nepbeelden sneller te herkennen. Dat kan strafonderzoeken versnellen wanneer beelden online opduiken.
Voor Belgische instanties betekent dit nieuwe werkafspraken en tooling. Politiediensten zullen detectiesoftware en forensische protocollen moeten bijwerken. Ook aanbestedingen voor camera’s en analysetools moeten met de AI Act en AVG overeenkomen. Dit voorkomt later juridische discussies over bewijswaarde.
Handhaving aan overwegen versnellen
Naast juridische stappen richt Infrabel zich op preventie. Meer zichtbare signalisatie, onderhoud en technische upgrades verminderen risico’s. Lokale handhaving kan worden ondersteund met nummerplaatherkenning en gerichte controles. Het doel is minder overtredingen en minder stilstand op het spoor.
Technologie helpt, maar gedrag blijft doorslaggevend. Zelfs met camera’s, sensoren en automatische meldingen kan één overtreding fataal zijn. Voorlichting en boetes vullen elkaar aan. Infrabel pleit daarom voor consequente vervolging bij zware overtredingen.
Wanneer er toch beelden nodig zijn, verkort een helder protocol de doorlooptijd. Snelle overdracht aan het parket voorkomt tijdverlies. Daarmee wordt ook de impact op dienstregelingen beperkt. Reizigers en goederentransport ondervinden dan minder hinder.
Gevolgen voor weggebruikers
Bestuurders die langs gesloten slagbomen rijden, riskeren zware boetes en intrekking van hun rijbewijs. Bij schade of letsel kunnen ook civiele claims volgen. Camerabeelden kunnen als bewijs dienen wanneer ze correct zijn verkregen en bewaard. De kans op ontkomen aan vervolging wordt kleiner.
Voor burgers verandert ook de omgang met online video. In een tijd van generatieve systemen is kritisch kijken noodzakelijk. Herkomst, context en officiële bevestigingen zijn belangrijker dan virale status. Dat geldt zeker bij incidenten met publieke veiligheid.
Tot slot groeit de rol van Europese regels in de dagelijkse praktijk. De AVG blijft leidend voor data, de AI Act voor transparantie en risicobeperking. Samen moeten ze misbruik en verwarring rondom beeldmateriaal terugdringen. Dat is in ieders belang aan en rond het spoor.
