Microsoft geeft Kladblok in Windows 11 een tweede leven met handige functies die vroeger ontbraken. Gebruikers in Nederland en Europa krijgen zo een snelle, lichte teksteditor die lokaal werkt en AVG‑vriendelijk is. De updates zijn nu beschikbaar via de Microsoft Store, op het moment van schrijven voor de meeste Windows 11‑gebruikers. Dit overzicht laat zien wat er werkt, wat niet, en waarom dit telt in het tijdperk van Copilot en de Europese AI‑verordening.
Kladblok is opgefrist
Kladblok, in Windows 11 Notepad genoemd, heeft een modern jasje gekregen. De app ondersteunt tabbladen, donkere modus en een tellertje voor het aantal tekens. Ook onthoudt Kladblok je sessie en herstelt het niet‑opgeslagen werk. Daarmee is het nuttiger geworden voor snelle notities en het bekijken van logbestanden.
De app komt standaard met Windows 11 en krijgt updates via de Microsoft Store. Dat maakt uitrol en beveiligingsfixes sneller. Op het moment van schrijven is de nieuwe Kladblok‑versie breed beschikbaar. Je hoeft niets extra’s te installeren.
Voor Nederlandse en Europese gebruikers is het voordeel helder: Kladblok werkt lokaal en stuurt geen tekst naar de cloud. Dat past bij dataminimalisatie onder de AVG. Het is daardoor geschikt voor snelle, gevoelige aantekeningen. Let wel op apparaatbeveiliging en back‑ups.
Tabbladen en automatisch opslaan
Met tabbladen open je meerdere teksten in één venster. Je wisselt met toetsenbord of muis en sleept tabbladen op volgorde. Dat werkt prettig bij notities naast elkaar of bij het vergelijken van bestanden. Het bespaart vensters en voorkomt rommel op je bureaublad.
Kladblok herstelt je werksessie automatisch bij opnieuw opstarten. Ook niet‑opgeslagen wijzigingen blijven behouden in de app. In Instellingen kun je sessieherstel en automatisch opslaan uitzetten. Dat is handig als je altijd expliciet wilt bewaren.
Let op de indicator voor niet‑opgeslagen werk: een sterretje in het tabblad. Zo zie je snel wat nog niet is weggeschreven. Werk je met bestanden in gedeelde mappen, controleer dan na herstel even de meest recente versie. Dat voorkomt dat je per ongeluk oude inhoud overschrijft.
Spellcheck en basisgereedschap
Kladblok biedt spellingscontrole en optionele autocorrectie. De functie ondersteunt meerdere talen en werkt per document te schakelen. Rode golfjes markeren mogelijke fouten. Voor technisch of code‑achtig werk zet je de controle eenvoudig uit.
Zoeken en vervangen zijn eenvoudig maar effectief. Je ziet regel‑ en kolomnummers in de statusbalk, plus het aantal tekens. Geavanceerde patronen zoals regex ontbreken, wat de tool overzichtelijk houdt. Voor complexe zoekacties is een editor als Notepad++ of Visual Studio Code geschikter.
Kladblok gaat goed om met verschillende coderingen en regeleinden. UTF‑8 is standaard, wat uitwisseling met web‑ en data‑tools vergemakkelijkt. Ook Unix‑stijl regeleinden (LF) worden herkend. Dat is handig als je logbestanden of configuraties van Linux‑servers bekijkt.
Geen opmaak of AI‑functies
Kladblok blijft een platte‑tekst app. Je vindt geen vet, cursief of afbeeldingen. Het doel is snelle, schone tekst zonder opmaak. Voor rapporten of brieven heb je een tekstverwerker nodig.
Platte tekst is tekst zonder opmaak, zoals lettertypes, vet of tabellen. De inhoud bestaat alleen uit tekens.
Generatieve functies ontbreken in Kladblok zelf. Wil je samenvatten of herschrijven, dan kan dat via Copilot in Windows of in de browser. Let op: tekst die je daar plakt, kan naar de cloud van Microsoft worden verzonden. Dat is een andere privacy‑situatie dan lokaal werken in Kladblok.
De Europese AI‑verordening richt zich op AI‑systemen; Kladblok valt daarbuiten. Copilot is een generiek AI‑systeem (GPAI) en kent transparantie‑plichten voor aanbieders. Organisaties doen er goed aan prompts en uitkomsten te documenteren. Dat helpt bij verantwoording en audits.
Privacy: lokaal blijft lokaal
Kladblok slaat standaard lokaal op en synchroniseert niet automatisch. Dat past bij de AVG‑eisen van dataminimalisatie en doelbinding. Voor gevoelige notities is dat een sterk punt. Zorg wel voor schijfversleuteling en een goed wachtwoord.
In publieke sectoren zoals overheid, onderwijs en zorg telt dit extra. Tekst die je niet naar een cloudservice hoeft te sturen, kent minder verwerkingsrisico’s. Toch blijft een back‑upbeleid nodig. BitLocker en versiebeheer in een beveiligde map kunnen helpen.
Gebruik je Copilot naast Kladblok, check dan de datastromen. In een zakelijke omgeving is Microsoft 365‑Copilot vaak beter in te regelen, met tenant‑afspraken. Inconsistente instellingen kunnen leiden tot onnodige datadeling. Bespreek dit met je IT‑afdeling of leverancier.
Alternatieven en praktische tips
Microsoft heeft WordPad geschrapt uit nieuwe Windows 11‑installaties. Voor rijke opmaak zijn Microsoft Word of LibreOffice Writer goede keuzes. LibreOffice ondersteunt ODF, de open standaard die in Nederlandse overheden wordt aanbevolen. Dat vergemakkelijkt uitwisseling en archiveren.
Voor ontwikkelaars en gevorderden bieden Notepad++ en Visual Studio Code extra’s. Denk aan syntax‑kleuring, projectnavigatie en zoekacties over mappen. Notepad++ is open‑source en licht. Visual Studio Code is gratis en werkt met uitbreidingen.
Handige tips voor Kladblok: zet de app vast op je taakbalk voor snelle toegang. Met F5 voeg je snel datum en tijd in een notitie. Wil je toch synchronisatie, sla dan bewust op in OneDrive of een bedrijfsmap. Bedenk wel de gevolgen voor privacy en bewaartermijnen.
