Het Keurmerk Verantwoorde Affiliates (KVA) waarschuwt voor illegale gokreclames die met kunstmatige intelligentie worden gemaakt. In deze advertenties lijken influencers en bekende Nederlanders online casino’s aan te prijzen. De reclames duiken op op sociale platforms in Nederland en richten zich vaak op jonge kijkers. De waarschuwing komt nu, omdat deepfake-filmpjes snel beter worden en misleiding makkelijker maakt.
Influencers misbruikt door deepfakes
KVA signaleert dat generatieve AI wordt ingezet om overtuigende video’s en afbeeldingen te maken. In die content lijkt een influencer iets te zeggen of te doen wat nooit is opgenomen. Zo kunnen onbekende aanbieders zich een betrouwbaar gezicht aanmeten. Dit vergroot de kans dat kijkers op een illegale goksite terechtkomen.
De reclames verschijnen vooral op TikTok, Instagram en YouTube. Daar is de drempel om korte video’s te verspreiden laag. Ook wordt targeting gebruikt om jonge doelgroepen te bereiken. Daarmee stijgt het risico op schadelijk gokgedrag bij minderjarigen en jongvolwassenen.
Volgens KVA worden soms namen en portretten van makers zonder toestemming gebruikt. Dat is misleidend en kan ook inbreuk op portretrecht opleveren. Voor consumenten is nauwelijks te zien of een video echt of gemonteerd is. Juist dat maakt deepfakes aantrekkelijk voor malafide adverteerders.
Een deepfake is door AI gemanipuleerde media, waarin iemand iets lijkt te zeggen of te doen wat in werkelijkheid niet is gebeurd.
Verbod geldt al in Nederland
In Nederland zijn rolmodellen, zoals influencers en topsporters, al langer verboden in gokreclames. De Kansspelautoriteit (Ksa) houdt hier toezicht op. Sinds 1 juli 2023 geldt ook een verbod op ongerichte reclame voor online kansspelen. Dat betekent dat brede online campagnes vrijwel niet meer mogen.
Voor illegale aanbieders geldt een totaalverbod: zij mogen helemaal geen reclame maken. Affiliates en marketingbureaus die toch doorlinken naar zulke aanbieders, lopen risico op sancties. KVA benadrukt dat aangesloten partners zich aan de regels moeten houden om hun keurmerk te behouden.
De kern van het beleid is bescherming van kwetsbare groepen. Minderjarigen en jongvolwassenen zijn extra gevoelig voor reclame en risicogedrag. AI maakt het verleiden van deze groepen eenvoudiger en moeilijker te controleren. Daarom vraagt KVA om extra alertheid bij makers, platforms en adverteerders.
Platforms moeten sneller ingrijpen
Grote platforms vallen onder de Europese Digital Services Act (DSA). Die wet verplicht hen om illegale advertenties snel te verwijderen en misleiding tegen te gaan. Deepfake-gokreclames vallen daaronder als ze wetsovertredingen faciliteren. Snelle detectie en moderatie zijn dus noodzakelijk.
Technische maatregelen kunnen helpen. Denk aan beter detecteren van synthetische media en het gebruik van herkomstlabels, zoals C2PA-watermerken. Zulke labels geven aan of een video door AI is gemaakt. Ze zijn niet waterdicht, maar verhogen wel de drempel voor misbruik.
KVA roept makers en gebruikers op om verdachte advertenties te melden. Influencers kunnen eigen naam- en beeldgebruik monitoren met zoekalerts. Platforms worden gevraagd om meldingen prioriteit te geven en herhaalde overtreders te weren. Dat verkleint de verspreiding en impact van misleidende content.
AI-verordening eist transparantie
De Europese AI-verordening (AI Act) stelt verplichtingen voor het labelen van deepfakes. Adverteerders en platforms moeten duidelijk maken wanneer media met AI zijn gemaakt of bewerkt. Dit moet gebruikers helpen om synthetische content te herkennen. De verplichtingen gaan gefaseerd gelden, op het moment van schrijven vanaf 2025-2026.
Voor gokreclames wordt die transparantie extra belangrijk. AI kan stemmen nadoen en gezichten realistischer maken. Zonder label ontstaat een vals gevoel van betrouwbaarheid. Met duidelijke waarschuwingen wordt misleiding lastiger.
De AI Act schuurt hier met bestaande reclameregels. Waar de AI Act inzet op transparantie, verbieden Nederlandse regels veel gokreclames al helemaal. In de praktijk betekent dit dat labeling deepfakes niet voldoende is als de reclame zelf verboden is.
Risico’s voor jongeren en privacy
Jongeren zijn gevoelig voor sociale bevestiging en rolmodellen. Een influencer die lijkt te zeggen dat een online casino “veilig” is, werkt daarom sterk. Deepfakes versterken dit effect met overtuigende beelden en stemmen. Zo ontstaat een krachtige, maar misleidende norm.
Er spelen ook privacyvragen. Het zonder toestemming gebruiken van iemands gezicht of stem kan in strijd zijn met de AVG en portretrechten. Biometrische kenmerken, zoals gezichtskenmerken of stemprofielen, zijn bovendien gevoelig. Misbruik kan leiden tot identiteitsfraude en reputatieschade.
Voor consumenten is het advies eenvoudig: klik niet door naar aanbieders zonder Nederlandse licentie en meld verdachte content. De website van de Ksa geeft een overzicht van vergunninghouders. Twijfel je, dan is dat vaak al een waarschuwing. Bij schade kun je melding doen bij Ksa en het platform.
Wat adverteerders nu moeten doen
Affiliates en bureaus doen er goed aan hun contentstromen te controleren. Werk niet met geautomatiseerde AI-content die je niet kunt verifiëren. Houd een register bij van bronnen, scripts en gebruikte assets. Zo kun je aantonen dat geen portret- of merkrechten zijn geschonden.
Toets campagnes aan de Reclamecode Online Kansspelen en aan de Ksa-richtlijnen. Gebruik geen rolmodellen en richt je niet op jongvolwassenen of kwetsbare groepen. Check of elke gelinkte aanbieder een Nederlandse vergunning heeft. Neem bij twijfel contact op met de opdrachtgever of stop de campagne.
KVA geeft aan dat keurmerkhouders die de regels schenden hun certificering kunnen verliezen. Daarnaast kan de Ksa boetes opleggen voor overtredingen. Dat risico weegt zwaarder dan de korte termijnwinst van een campagne. Zorg dus voor interne controles en duidelijke afspraken met makers en externe partners.
