Marco Borsato heeft op Instagram zijn zoon Luca gefeliciteerd met diens 27e verjaardag. De zanger plaatste een publiek bericht op het platform van Meta. Hij schrijft dat hij trots is op de man die zijn zoon is geworden. De Europese AI-verordening (AI Act) en de Digital Services Act bepalen steeds vaker hoe zulke berichten worden aanbevolen en gelabeld, met gevolgen voor overheid en platforms.
Algoritme bepaalt zichtbaarheid
Instagram gebruikt aanbevelingssystemen om te bepalen welke berichten mensen zien. Zo’n systeem is een algoritme: een reeks stappen die voorspelt wat relevant is. Het kijkt naar signalen zoals likes, reacties en kijktijd bij video’s. Daardoor kan een bericht van een bekende Nederlander snel breder worden verspreid dan de eigen volgers.
Voor artiesten werkt dit als een versterker. Veel interactie in korte tijd is voor het algoritme een positief teken. Het bericht kan dan in Explore of Reels terechtkomen. Zo groeit het bereik zonder dat er extra betaald wordt voor promotie.
Meta maakt de exacte werking van de rankingmodellen niet openbaar. Wel publiceert het bedrijf periodiek uitleg over welke signalen zwaarder wegen. Dat moet makers helpen hun strategie te kiezen. Toch blijft het onvoorspelbaar welke post precies “doorschiet”.
Voor Nederlandse artiesten is dat belangrijk, omdat sociale media een hoofdrol spelen in publiciteit. Managements volgen daarom de statistieken in de app nauwgezet. Die cijfers blijven eigendom van het platform. Veranderingen in het systeem kunnen het bereik direct beïnvloeden.
Publieke post en privacy
De felicitatie aan Luca is een privéboodschap in een publieke omgeving. Luca is 27 jaar en dus volwassen, maar privacy blijft een punt. Op Instagram gelden de algemene voorwaarden van Meta en de Europese privacyregels (AVG). Wie persoonlijke informatie deelt, doet er goed aan na te denken over toestemming en context.
Reacties onder zulke posts bevatten vaak ook persoonsgegevens. Meta zet automatische moderatie in om kwetsende of verboden inhoud te filteren. Dat gebeurt met AI-modellen die teksten en beelden beoordelen. Zulke systemen maken fouten, waardoor berichten soms onterecht blijven staan of juist verdwijnen.
Voor bekende personen kan een publieke post snel nieuws worden. Dat vergroot het risico op ongewenste herpublicatie op andere platforms. In Nederland kunnen mensen bij ernstige online hinder melding doen of aangifte overwegen. Platformregels en de wet bieden daarvoor verschillende routes.
Tegelijk is een direct kanaal ook een voordeel. De maker bepaalt de toon en timing. Daarmee omzeilt hij tussenkomst van media. Fans krijgen zo een boodschap uit de eerste hand.
EU-regels sturen aanbevelingen
Instagram is een zeer groot platform in de EU en valt onder de Digital Services Act (DSA). Die wet verplicht onder meer risicobeoordelingen en extra transparantie over aanbevelingssystemen. In de EU moet Meta op het moment van schrijven ook een optie bieden zonder gepersonaliseerde aanbevelingen. Gebruikers kunnen dus kiezen voor minder profilering.
De AI-verordening (AI Act) legt daarnaast plichten op rond AI-systemen met risico’s. Recommenders zoals de Instagram-feed vallen meestal in de categorie met beperkte risico’s. Dat betekent onder meer heldere informatie voor gebruikers. Voor generatieve AI en deepfakes gelden zwaardere transparantie-eisen.
Dit raakt ook de geloofwaardigheid van bekende personen online. Een vals bericht of bewerkte video kan zich snel verspreiden. De AI Act verplicht tot duidelijke labeling van synthetische media. Meta zegt hiervoor detectie en labels te gebruiken wanneer mogelijk.
Voor Nederlandse instellingen en overheden die via Instagram communiceren, zijn deze regels eveneens relevant. De DSA en AI Act vragen namelijk om uitlegbaarheid en zorgvuldigheid. Dat helpt burgers beter te begrijpen waarom zij bepaalde inhoud zien. Het maakt sociale media een stukje voorspelbaarder.
Kansen en risico’s voor artiesten
Een persoonlijke felicitatie versterkt het imago van toegankelijkheid. Het algoritme beloont menselijke, herkenbare verhalen. Daardoor werkt een eenvoudig bericht soms beter dan een gelikte campagne. Makers balanceren tussen spontaniteit en strategie.
Tegelijk blijven er risico’s. Platformregels kunnen veranderen en daarmee ook het bereik. Een update in de aanbevelingen kan de zichtbaarheid plots verlagen. Dat dwingt artiesten om flexibel te blijven en formats te testen.
Meta biedt statistieken in de app om prestaties te volgen. Die laten zien welke posts het goed doen en waarom. Toch zeggen cijfers niet alles over context en publiek. Kwalitatieve feedback van fans blijft dus belangrijk.
In Nederland spelen bovendien mediaprofessionals mee, zoals labels en pr-teams. Zij letten op timing, toon en platformkeuze. Instagram blijft belangrijk bij 20- tot 40-jarigen. Maar crossposten naar andere kanalen verkleint het platformrisico.
Authenticiteit en controle
Verificatie helpt gebruikers om echte accounts te herkennen. Meta Verified gebruikt op het moment van schrijven een ID-check en biedt een blauw vinkje. Dat vermindert het risico op imitatie. Toch is verificatie geen garantie tegen misbruik.
Bij beeld of audio groeit het risico op AI-bewerking. Daarom werken platforms aan labels en herkomstsignalen voor synthetische media. Zulke technieken moeten duidelijk maken als een beeld of video met AI is gemaakt. Voor gebruikers blijft broncontrole belangrijk.
Praktisch betekent dat: check de accountnaam, het vinkje en eerdere posts. Let op ongewone taal of links buiten het platform. Deel niet direct, maar neem een moment voor beoordeling. Zo blijft de informatieketen schoner.
Voor makers geldt hetzelfde in omgekeerde richting. Duidelijke beschrijvingen en context helpen misverstanden voorkomen. Wie AI gebruikt, kan dat benoemen om verwarring te voorkomen. Dat sluit aan bij de transparantie-eisen uit de AI Act.
“Trots op de man die hij geworden is.” — schreef Marco Borsato in zijn Instagram-bericht aan zijn zoon Luca.
Wat dit moment laat zien
De felicitatie laat zien hoe persoonlijk nieuws via technologie publiek wordt. Een enkel bericht bereikt in korte tijd veel mensen. Dat gebeurt dankzij aanbevelingssystemen die aandacht bundelen. De grens tussen privé en publiek verschuift zo steeds meer.
EU-regels proberen die dynamiek in balans te brengen. De DSA geeft gebruikers meer keuze en informatie. De AI Act vraagt om duidelijkheid bij AI-inzet en synthetische media. Samen moeten die kaders het digitale publieke debat betrouwbaarder maken.
Voor Nederlandse gebruikers is digitale geletterdheid belangrijker dan ooit. Begrijpen hoe het algoritme werkt helpt bij bewuste keuzes. Makers en fans delen dezelfde verantwoordelijkheid. Zo blijft sociale media menselijk en begrijpelijk.
Het bericht van Borsato past in dat grotere plaatje. Persoonlijk, direct en zichtbaar door techniek. Met kansen voor verbinding, maar ook plichten voor zorgvuldigheid. Dat is de realiteit van communicatie in 2025.
