Meta zet een duidelijke stap weg van het metaverse en kiest nu voor kunstmatige intelligentie. Het bedrijf rolt zijn assistent Meta AI en de Llama 3-modellen breder uit in zijn apps. De koerswijziging speelt wereldwijd en raakt ook Europa en Nederland. Dat heeft Europese AI-verordening gevolgen overheid, en raakt ook bedrijven die Meta-diensten gebruiken.
Meta verschuift focus naar AI
Meta legt op het moment van schrijven meer nadruk op AI dan op de virtuele wereld van het metaverse. De assistent Meta AI komt in WhatsApp, Instagram en Facebook terecht. Die assistent kan vragen beantwoorden en beelden maken met generatieve software, een type algoritme dat nieuwe tekst of media maakt.
De basis daarvan is de Llama 3-familie van taalmodellen. Een taalmodel is software die patronen in tekst leert en daarmee antwoorden geeft. Meta noemt zijn aanpak open en wil ontwikkelaars laten bouwen op die modellen.
AR- en VR-producten, zoals Quest-headsets en de Ray‑Ban Meta-bril, blijven bestaan. Meta gebruikt die apparaten steeds vaker als drager voor AI-functies, zoals spraakbesturing en beeldherkenning. Het metaverse is daarmee niet weg, maar het staat minder centraal.
Open modellen centraal bij Meta
Llama 3 en varianten daarvan zijn als open modellen beschikbaar gesteld. Open betekent hier dat ontwikkelaars de gewichten en code kunnen downloaden onder licentie. Zij kunnen het model aanpassen aan eigen data en taken.
Voor Europese mkb’s en universiteiten is dat aantrekkelijk. Zij kunnen lokaal testen, bijvoorbeeld op een Europese cloud, en zo beter controle houden over data. Dat past bij wensen rond digitale soevereiniteit in de EU.
Open modellen kennen ook risico’s, zoals misinformatie of misbruik. Meta publiceert documentatie en filters om dat te beperken. Toch blijft verantwoordelijkheid bij de gebruiker en afnemer, zeker in sectoren met hoge eisen.
Metaverse verliest prioriteit
Sinds de naamswijziging in 2021 zette Meta vol in op Horizon Worlds en Quest. De beloofde doorbraak bleef voor consumenten echter uit. Nu verschuift aandacht naar systemen die direct waarde leveren in bestaande apps.
Meta investeert zwaar in rekenkracht en datacenters voor AI. Zulke voorzieningen zijn nodig om grote modellen te trainen en te laten draaien. Dat vraagt veel energie en levert kosten op, maar sluit aan bij de huidige vraag naar slimme assistenten.
De metaverse-divisie Reality Labs ontwikkelt door, maar met minder zichtbaarheid. Nieuwe functies krijgen vaak eerst een AI-hoek, zoals real‑time vertalen of beeldgeneratie. De strategie draait om nut op korte termijn.
Europese AI-verordening gevolgen overheid
De Europese AI-verordening (AI Act) werkt met risicoklassen en extra regels voor algemene modellen. Meta’s Llama 3 valt onder die categorie van algemene, breed inzetbare modellen. Leveranciers moeten daarbij meer openheid geven over prestaties en beperkingen.
Voor overheden in Nederland betekent dit strengere inkoop en toetsing. Een gemeente die een chatbot bouwt op Llama moet een risicoanalyse doen en burgers informeren. Gevoelige gegevens mogen alleen worden verwerkt met een duidelijke wettelijke grondslag en dataminimalisatie onder de AVG.
Ook het trainen op Europese gebruikersdata ligt onder een vergrootglas. In 2024 leidde toezicht in Ierland tot uitstel van bredere datatraining in de EU. Verwachting is dat bedrijven pas opschalen als juridische vragen zijn opgelost.
De AI-verordening verplicht aanbieders van algemene modellen tot extra transparantie en risicobeperking.
Gevolgen voor Nederlandse gebruikers
Voor gebruikers betekent de nieuwe koers meer AI-functies in dagelijkse apps. Denk aan betere zoekresultaten in Instagram of directe samenvattingen in Messenger. Niet alle functies komen tegelijk naar Europa, want taal en privacy spelen mee.
Bedrijven en scholen kunnen met Llama-modellen testen zonder data naar Amerika te sturen. Zij kunnen Europese cloudleveranciers of eigen servers gebruiken en zo aan de AVG voldoen. Versleuteling en duidelijke bewaartermijnen blijven daarbij nodig.
Media en communicatieafdelingen moeten opletten voor hallucinaties, fouten die een model zelf verzint. Interne controle en menselijk toezicht zijn daarom verplicht, zeker bij informatie aan burgers. Een helder feedbackkanaal helpt om kwaliteit te bewaken.
Vragen die nog openstaan
Onduidelijk is welke data Meta precies gebruikt om zijn modellen te trainen. Het bedrijf zegt geen privéberichten te gebruiken, maar details over openbare bronnen verschillen per regio. Europese opt‑out‑mechanismen en bewaartermijnen zijn daarom belangrijk.
Ook het verdienmodel van Meta AI is nog niet scherp. Worden er betaalde functies of zakelijke licenties toegevoegd, of blijft het vooral advertentie‑gedreven? De keuze bepaalt hoeveel ruimte er is voor onafhankelijke aanbieders.
Tot slot blijft de rol van hardware in deze strategie onzeker. Krijgt de bril of de headset een nieuwe plek als AI‑interface, of verschuift alles naar de telefoon? De komende productrondes moeten dat laten zien.
