Microsoft en OpenAI zetten stap naar commerciële herstructurering

Amsterdam, 12 september 2025 – Microsoft en OpenAI hebben een principeakkoord gesloten dat de deur openzet voor een grootschalige herstructurering van OpenAI.

Het bedrijf achter ChatGPT wil zich ontwikkelen van een non-profit naar een volwaardige commerciële onderneming. Daarmee begint een nieuwe fase in een van de meest besproken samenwerkingen in de techwereld.

OpenAI verandert van non-profit naar miljardenbedrijf

OpenAI werd in 2015 opgericht als non-profit, met de missie om AI veilig te ontwikkelen. Maar inmiddels is de organisatie uitgegroeid tot een miljardenbedrijf met een geschatte waardering van 500 miljard euro.

De omzet loopt in de miljarden en de vraag naar rekenkracht blijft ongekend hoog. Om de groei vol te houden, wil OpenAI een commerciële bedrijfsstructuur aannemen en zelfs een beursgang voorbereiden.

Microsoft investeerde sinds 2019 meer dan € 11 miljard in OpenAI. In ruil daarvoor kreeg het bedrijf exclusieve rechten om de AI-technologie via Azure aan te bieden.

Die exclusiviteit is de laatste tijd verwaterd, omdat OpenAI ook megadeals sloot met Oracle en Google voor extra datacentercapaciteit.

Microsoft en OpenAI: samenwerking én concurrentie

De relatie tussen de twee techgiganten blijft dubbelzinnig.

Microsoft wil zeker weten dat het toegang houdt tot de nieuwste OpenAI-modellen, ook als die een niveau bereiken dat dicht tegen menselijke intelligentie aanzit. Volgens de huidige afspraken zou zo’n scenario het partnerschap beëindigen.

Tegelijkertijd ontwikkelt Microsoft zijn eigen AI-modellen om minder afhankelijk te zijn van OpenAI. De samenwerking blijft dus een spanningsveld tussen intensieve samenwerking en directe concurrentie.

Toezichthouders in VS en EU houden de deal in de gaten

De herstructurering kan alleen doorgaan met goedkeuring van toezichthouders in de VS. In Californië en Delaware moeten juridische stappen worden afgerond.

Ook in Europa ligt de loep erop. De Europese Commissie kijkt kritisch naar exclusiviteitsafspraken en mogelijke machtsconcentratie in de AI-markt. De Britse mededingingsautoriteit (CMA) besloot eerder dat de investering van Microsoft in OpenAI geen fusie was, waardoor een groot onderzoek uitbleef.

Daarmee is de kans groot dat Europese toezichthouders extra eisen stellen zodra OpenAI volledig commercieel wordt.

Wat betekent de deal voor Nederland?

Voor Nederland zijn de gevolgen aanzienlijk.

• Gebruik van Microsoft-software: Nederlandse bedrijven, onderwijsinstellingen en de overheid maken massaal gebruik van Office 365, Teams en Azure. De nieuwe afspraken kunnen bepalen hoe snel AI-functies in die programma’s beschikbaar komen en onder welke voorwaarden.
• Druk op datacenters en energie: Nederland is een cruciale hub voor datacenters, met locaties in en rond Amsterdam en Middenmeer. Extra vraag naar rekenkracht vanuit OpenAI en Microsoft kan de discussie over capaciteit, duurzaamheid en energiekosten verder aanwakkeren.
• Nederland in de AI-waardeketen: Met chipmachinefabrikant ASML heeft Nederland een sleutelrol in de mondiale AI-industrie. Elke wijziging in de machtsbalans tussen Microsoft, OpenAI, Google en Oracle heeft daardoor ook effect op de Nederlandse economie.

De komende maanden worden extra belangrijk

OpenAI wil de herstructurering voor het einde van dit jaar afronden. Lukt dat niet, dan loopt het bedrijf miljarden aan nieuwe investeringen mis.

Hoe de machtsbalans tussen Microsoft en OpenAI uitpakt, is nog onzeker. Blijft Microsoft de dominante partner of kiest OpenAI voor meer onafhankelijkheid?

Eén ding is duidelijk: de uitkomst zal wereldwijd gevolgen hebben – en ook in Nederland bepalen hoe snel AI een integraal onderdeel wordt van werk en dagelijks leven.