AZ Sint-Lucas Gent zet een AI-assistent in op de spoeddienst. De tool, Mindoo, ondersteunt triage zodat patiënten sneller op de juiste plek komen. Het project is recent gestart om de druk op de zorg te verlagen en de intake te stroomlijnen. De inzet raakt aan de AVG en de Europese AI-verordening (AI Act), die eisen stelt aan zulke systemen in de zorg.
AI helpt bij triage
Mindoo is een digitale assistent op basis van kunstmatige intelligentie. Het systeem stelt gestructureerde vragen en maakt een korte samenvatting voor de verpleegkundige. Zo ontstaat sneller een eerste beeld van klachten en urgentie. De zorgverlener houdt daarbij het overzicht en kan de input aanpassen.
Triage is het snel inschatten van hoe dringend zorg nodig is. Dat helpt bij het kiezen van de volgende stap: direct behandelen, wachten, of doorsturen. Een algoritme is hier een reeks regels of modellen die patronen in antwoorden herkent. Mindoo gebruikt zulke datamodellen om de intake te ordenen.
Triage betekent: patiënten op volgorde van urgentie helpen, zodat de meest dringende zorg als eerste gebeurt.
De assistent werkt als hulpmiddel naast bestaande protocollen. Het geeft suggesties, geen diagnoses. Het doel is minder herhaalde vragen en een beter gestructureerd gesprek. Dat kan ook helpen bij overdracht tussen teams.
Doel: snellere doorstroom spoed
De spoedafdeling wil wachttijden omlaag krijgen en het eerste contact uniform maken. Een consistente intake kan fouten verminderen, zoals gemiste alarmsignalen. Ook kan de werkdruk dalen als administratie sneller gaat. Dat is belangrijk bij personeelstekorten en piekdrukte.
Het ziekenhuis zal de effecten moeten meten, zoals tijd tot eerste beoordeling en totale verblijfsduur. Andere indicatoren zijn her-triage, doorverwijzingen en ‘left without being seen’. Zulke cijfers laten zien of de kwaliteit echt stijgt. Zonder meting blijft de winst een aanname.
Voor medewerkers telt ook gebruiksgemak. Extra klikken of slechte integratie met het elektronisch patiëntendossier kost tijd. Training en duidelijke instructies zijn nodig om het systeem goed te gebruiken. Anders blijft de belofte op de plank liggen.
Mens houdt eindbeslissing
Mindoo ondersteunt, maar beslist niet. De verpleegkundige of arts bepaalt de urgentie en de vervolgstap. Dat heet “human-in-the-loop”: de mens controleert het systeem. Afwijken van het advies moet altijd kunnen en mag geen extra drempel hebben.
Veilig gebruik vraagt ook noodprocedures. Als het systeem uitvalt, moet triage direct handmatig door kunnen. Logica en drempelwaarden horen transparant te zijn voor het team. Zo blijft de continuïteit gewaarborgd.
Er is aandacht nodig voor bias, dus vertekening in data of uitkomst. Een model kan bepaalde groepen slechter inschatten. Regelmatige audits en steekproeven helpen dit op te sporen. Feedback van de vloer is daarbij onmisbaar.
Privacy en AVG-eisen
De tool verwerkt gezondheidsgegevens, die extra gevoelig zijn. Onder de AVG mag een ziekenhuis die gegevens verwerken voor medische zorg. Dat kan zonder toestemming, maar wel met heldere informatie aan de patiënt. Transparantie over wat wordt opgeslagen en hoe lang, is verplicht.
Dataminimalisatie betekent: alleen vastleggen wat nodig is voor triage. Versleuteling bij opslag en verzending beschermt tegen lekken. Een Data Protection Impact Assessment (DPIA) is in de zorg praktijk vaak vereist. Voor modelverbetering is anonimisering of pseudonimisering nodig.
Als een externe leverancier betrokken is, moet er een verwerkersovereenkomst zijn. Verwerking buiten de EU vraagt extra waarborgen. Logbestanden moeten veilig en beperkt toegankelijk zijn. Het ziekenhuis blijft verwerkingsverantwoordelijke en draagt dus de eindverantwoordelijkheid.
AI-verordening: gevolgen voor zorg
De Europese AI-verordening classificeert medische AI veelal als hoog risico. Dan gelden strenge eisen aan risicobeheer, datakwaliteit, nauwkeurigheid en menselijk toezicht. Ook moet het systeem goed te loggen en te testen zijn. De zorginstelling moet kunnen uitleggen hoe het tot een advies komt, in begrijpelijke taal.
Als Mindoo valt onder de regels voor medische hulpmiddelen (MDR), is CE-markering nodig. De AI Act en MDR werken dan samen: zowel productveiligheid als AI-eisen tellen. De wet treedt gefaseerd in werking, met een overgangsperiode voor hoogrisicosystemen. Op het moment van schrijven bereiden leveranciers en ziekenhuizen zich daarop voor.
Praktisch betekent dit: documenteren van gebruik, incidentmeldingen doen en updates gecontroleerd uitrollen. Patiënten moeten passende informatie krijgen over inzet van AI. Nationale toezichthouders kijken mee; in België gaat het om het FAGG (hulpmiddelen) en de Gegevensbeschermingsautoriteit (AVG). Dit raakt ook Nederlandse instellingen die vergelijkbare systemen inkopen.
Lessen voor Benelux-zorg
Start klein, meet effect, schaal op bij bewezen waarde. Dat verkleint risico’s en geeft draagvlak op de werkvloer. Betrek triageverpleegkundigen vanaf dag één bij het ontwerp. Zo sluit de tool aan op de praktijk.
Besteed vroeg aandacht aan interoperabiliteit met het EPD. Koppelingen via open standaarden beperken dubbele invoer. In Nederland gelden daarnaast normen als NEN 7510 voor informatiebeveiliging. Aansluiten op die normen maakt implementatie voorspelbaarder.
Inkoopteams doen er goed aan wettelijke eisen mee te nemen in het contract. Denk aan auditrechten, modelupdates, prestatie-eisen en datalocatie in de EU. Met Mindoo op de spoed zet AZ Sint-Lucas Gent een concrete stap. Andere ziekenhuizen in België en Nederland kunnen hier direct van leren.
