Beeld: AI-gegenereerd
Het Nederlandse mkb investeert het minst in cyberweerbaarheid, terwijl zorgen over AI-risico’s groeien. Op 17 september blijkt dat uit het tiende Hiscox Cyber Readiness Report, gebaseerd op onderzoek onder mkb-beslissers in Europa en de Verenigde Staten.
Het rapport schetst een opvallend gat tussen risicobesef en uitgaven. Nederlandse bedrijven melden gemiddeld 23.210 euro aan jaarlijkse cyberinvesteringen, terwijl AI-gerelateerde risico’s bij 39 procent in de top drie zorgen staan. Tegelijk kreeg 25 procent het afgelopen jaar met minstens één succesvolle cyberaanval te maken.
Gemiddeld 23.210 euro per jaar
Nederlandse ondernemers investeren gemiddeld 23.210 euro per jaar in cyberweerbaarheid. Dat is het laagste niveau van tien onderzochte landen, tegenover zo’n 44.700 euro internationaal. Die uitkomst komt uit het tiende Hiscox Cyber Readiness Report.
Eén op de zeven Nederlandse mkb-bedrijven, oftewel 14 procent, investeert momenteel helemaal niets. Het rapport noemt dat opmerkelijk omdat Nederlandse ondernemers cyber- en AI-risico’s juist zien toenemen. Het risicobesef is dus aanwezig, maar vertaalt zich niet altijd in uitgaven.
AI-gerelateerde securityrisico’s staan bij 39 procent van de Nederlandse cyberbeslissers in de top drie van grootste zorgen. Het internationale gemiddelde ligt op 34 procent. De Nederlandse score ligt daarmee boven dat gemiddelde, aldus het rapport.
Het onderzoek is uitgevoerd onder 6.800 cyberbeslissers bij mkb-bedrijven. Het betreft negen Europese landen en de Verenigde Staten. Het Hiscox Cyber Readiness Report is volgens de onderzoekers een jaarlijks onderzoek en dit is de tiende editie.
25 procent had aanval
Een kwart van het Nederlandse mkb, oftewel 25 procent, kreeg het afgelopen jaar met minstens één succesvolle cyberaanval te maken. Het rapport stelt dat AI aanvallen sneller, geavanceerder en moeilijker herkenbaar maakt. Voorbeelden zijn deepfakes, geautomatiseerde phishing en zelflerende malware.
De schade van een cyberincident gaat verder dan directe financiële verliezen. Van de Nederlandse bedrijven die een aanval meemaakten, rapporteert 73 procent hoge stress, burn-out of een verslechterde werkcultuur onder medewerkers. Daarnaast zagen getroffen bedrijven de kosten voor personeel en externe expertise oplopen, met 42 procent die dit meldt.
Ook bleven de plannen rond AI niet buiten schot. Ruim een derde, 35 procent, stelde de eigen AI-plannen uit. Bijna een kwart, 24 procent, moest afscheid nemen van personeel na een incident, aldus het rapport.
Deze gevolgen zijn gemeten onder Nederlandse bedrijven die het afgelopen jaar een aanval meemaakten. Het rapport koppelt die effecten aan de toegenomen snelheid en verfijning van aanvallen door inzet van AI. Dat vergroot de druk op organisaties om weerbaar te worden.
58 procent heeft verzekering
Slechts 58 procent van het Nederlandse mkb heeft een cyberverzekering. In de Verenigde Staten is dat 79 procent. Het verschil in verzekeringsgraad is een van de duidelijke internationale afwijkingen in het rapport.
Bij Nederlandse bedrijven met een cyberverzekering zegt 78 procent dat hun polis AI-gerelateerde risico’s dekt. Dat is de eigen inschatting van ondernemers, geen controle van de polisvoorwaarden. Het rapport benadrukt dat punt om misverstanden over dekking te voorkomen.
Het rapport noemt een mogelijke verklaring voor het gat tussen hoog risicobesef en relatief lage investeringen. Veel ondernemers gaan ervan uit dat AI-risico’s al gedekt zijn. De genoemde 78 procent onder verzekerden ondersteunt dat beeld, maar is geen juridisch bewijs van dekking.
Daarmee is de veronderstelde dekking een factor in de investeringskeuzes van ondernemers. Het rapport plaatst die inschatting naast het feit dat 14 procent helemaal niet investeert. De combinatie wijst op uiteenlopende strategieën binnen het Nederlandse mkb.
Plannen komende drie jaar
Bedrijven zitten intussen niet stil, maar investeren vooral in kennis en vaardigheden. Voor de komende drie jaar zet het Nederlandse mkb tegen AI-gedreven risico’s vooral in op het intern organiseren van AI-werkzaamheden, zoals softwareontwikkeling, met 36 procent die dit noemt. Trainingen en awareness-sessies staan bij 34 procent op de planning.
Het aannemen van AI-vaardig personeel wordt door 33 procent genoemd als voorgenomen stap. Het bijscholen van bestaand personeel staat bij 32 procent op de lijst. Deze keuzes richten zich volgens het rapport op het vergroten van de interne slagkracht tegen AI-gedreven dreigingen.
Het controleren van de dekking en polisvoorwaarden blijft daarbij achter. Slechts 30 procent noemt dit als voorgenomen investering. Dat staat in contrast met de 78 procent van de verzekerde bedrijven die denkt dat AI-risico’s al door de polis worden gedekt.
De nadruk op interne organisatie en vaardigheden komt bovenop het lage gemiddelde investeringsniveau van 23.210 euro. Het rapport verbindt die focus aan de concrete dreigingen die AI mogelijk maakt. Voorbeelden blijven deepfakes, geautomatiseerde phishing en zelflerende malware als herkenbare aanvalsvormen.
