Een onbekende Franse schaatser heeft in Salt Lake City een wereldrecord gereden. De rit vond dit weekend plaats in de Utah Olympic Oval, bekend als een snelle hooglandbaan. Het nieuws verraste coaches en volgers, omdat de rijder tot nu toe weinig aandacht kreeg. De omstandigheden waren ideaal: hard en koud ijs en weinig luchtweerstand.
Record op hooglandbaan
Salt Lake City staat al jaren bekend om snelle tijden. De baan ligt op hoogte, waardoor de lucht dunner is. Dat vermindert de luchtweerstand en helpt schaatsers sneller gaan. Ook de ijsvloer is er zeer constant en hard.
De Franse rit past in die traditie. Veel wereldrecords worden daar gereden, in plaats van op banen op zeeniveau. Coaches plannen piekmomenten vaak op dit soort toernooien. Zo vergroten zij de kans op toptijden.
De International Skating Union (ISU) hanteert strenge regels voor recorderkenning. De tijd wordt elektronisch vastgelegd en de baancondities worden gecontroleerd. Pas daarna is een record officieel. Dat proces voorkomt discussie achteraf.
Voor Nederland is dit nieuws relevant. De Nederlandse ploeg traint vaak in Heerenveen, maar jaagt op records in Salt Lake City of Calgary. Een nieuwe naam aan de top kan het krachtenveld in World Cups en WK’s veranderen. Dat dwingt teams tot scherpere analyses.
Data-analyse helpt schaatsers
Topteams gebruiken steeds vaker data en algoritmen om techniek te verbeteren. Tools zoals Dartfish (Zwitserland) en het InnoSportLab Thialf in Heerenveen leveren videometingen en feedback. Computer vision, software die beelden automatisch meet, kan paslengte en slagfrequentie tellen. Zo ziet een coach meteen waar tijd te winnen is.
Met sensoren op schaats en pak meten ploegen krachten en hoeksnelheid in de bocht. Die ruwe data wordt gefilterd door modellen, zodat het bruikbare informatie wordt. Een model is hier een rekenregel die patronen in data herkent. Dat maakt techniektraining concreet en herhaalbaar.
Realtime terugkoppeling in training verkort de leercyclus. Een fout in de start of afzet is dan direct zichtbaar en corrigeerbaar. Dat is waardevol op snelle banen, waar kleine details veel tijd schelen. Het verklaart waarom verrassingen mogelijk zijn.
De opkomst van deze systemen raakt ook aan regels. De Europese AI-verordening (AI Act) en de AVG maken duidelijk welke data je mag gebruiken. Sportanalyse valt doorgaans in een lage risicoklasse, maar transparantie blijft verplicht. Teams moeten uitleggen wat zij meten en waarom.
Nederland investeert in metingen
Nederland loopt voorop in sporttechnologie op het ijs. De KNSB werkt met universiteiten, zoals TU Delft, aan aerodynamica in windtunnels. Er wordt gekeken naar houding, turbulentie en pakken. Het doel is minder weerstand zonder verlies van controle.
InnoSportLab Thialf ondersteunt ploegen met camera’s langs de baan en analysetools. Dit helpt bij starts, bochten en eindsprints. Clubs en nationale selectie kunnen data delen en vergelijken. Daardoor ontstaat een leeromgeving voor jonge rijders.
Coaches combineren data met hun eigen oog voor techniek. Data zegt wat er gebeurt, de coach begrijpt waarom. Die mix werkt goed in een sport met vaste ritmes en patronen. Het voorkomt dat schaatsers “op het scherm” gaan rijden.
Talentontwikkeling profiteert van deze aanpak. Jonge schaatsers krijgen eerder gerichte feedback, zonder lange omwegen. Dat verkleint de kloof met de wereldtop. Een onverwacht record, zoals nu in Salt Lake City, bevestigt die trend.
Timing en integriteit geborgd
Bij recordraces draait alles om betrouwbare tijdmeting. Swiss Timing, onderdeel van de Swatch Group, levert bij ISU-wedstrijden elektronisch klokken tot op duizendsten. Een back-up met fotofinish voorkomt meetfouten. Dat is nodig bij hele kleine verschillen.
Naast de klok wordt ook aan materiaalcontrole gedaan. Schaatsen, pakken en transponders moeten aan regels voldoen. De wedstrijdleiding checkt dit vóór en na de rit. Zo blijft de uitkomst vergelijkbaar tussen rijders.
Ook dopingcontroles horen erbij. De International Testing Agency (ITA) voert die uit onder toezicht van WADA. Alleen zo krijgt een record blijvende waarde. Zonder die checks zou acceptatie in gevaar komen.
Elektronische tijdmeting in het langebaanschaatsen registreert tot op duizendsten van een seconde, met fotofinish als onafhankelijke controle.
Privacyregels bij sportdata
Het meten van prestaties raakt aan persoonsgegevens. Onder de AVG geldt dataminimalisatie: meet niet meer dan nodig. Versleuteling en veilige opslag zijn verplicht. Dat geldt voor clubs, bonden en leveranciers.
Toestemming van sporters moet specifiek en herroepbaar zijn. Deeldata met derden vraagt extra zorg, zeker als het om commerciële apps gaat. Verwerkersovereenkomsten leggen taken vast. De Autoriteit Persoonsgegevens houdt hier toezicht op in Nederland.
De Europese AI-verordening stelt eisen aan transparantie en kwaliteit van data. Sportanalyse-systemen vallen meestal niet in de hoge risicoklasse. Toch zijn logboeken, uitleg en menselijk toezicht nodig. Dit voorkomt fouten en bias in modellen.
Voor ontwikkelaars biedt dit een kans. Wie privacy en uitleg goed regelt, kan sneller opschalen in Europa. Teams weten dan waar ze aan toe zijn. Dat maakt innovaties rond schaatsanalyse duurzamer.
