Foto: ilgmyzin via Unsplash
Het PHP-lek waardoor DigiD, MijnOverheid en de site van de Tweede Kamer op 21 oktober offline gingen, is gevonden met AI. Dat bevestigt OpenAI. Beveiligingsbedrijf Calif ontdekte een van de twee lekken met het model GPT-5.6 Sol, al op 11 augustus.
De twee lekken heten samen PHP2Shell (CVE-2026-109618 en CVE-2026-109619). Ze zitten in PHP zelf, de programmeertaal waarop volgens de PHP Foundation zo’n 70 procent van alle websites draait. Via de lekken kan een aanvaller op afstand een webserver overnemen. Beide krijgen een ernstscore van 9,2 op 10. Kwetsbaar is elke server met PHP 5.4 of nieuwer, ook als de website zelf goed gebouwd is.
Calif vond het eerste lek met GPT-5.6 Sol
In een eigen bericht van 21 oktober 2026 schrijft OpenAI dat Calif het lek vond binnen Patch the Planet. Met dat programma laat OpenAI sinds juni AI-modellen zoeken naar lekken in belangrijke opensourcesoftware, samen met bedrijven als Trail of Bits en Calif. Beveiligingsbedrijf Wiz, dat bij Google hoort, vond los daarvan beide lekken en meldde het tweede op 24 augustus.
Daarna volgden twee maanden stil overleg. De makers van PHP schreven de reparaties, en beveiligingsbedrijven als Cloudflare bereidden bescherming voor. Volgens OpenAI zijn ook Amerikaanse overheidsdiensten als CISA ingelicht.
Voor zover wij weten, vond AI deze lekken eerder dan aanvallers. Dat gaf beheerders en beveiligers tijd om reparaties en bescherming klaar te zetten.
OpenAI in het bericht over Patch the Planet (vertaald uit het Engels)
Een uitgelekt detail haalde de bekendmaking een dag naar voren
Het plan liep niet helemaal volgens schema. Op 20 oktober lekten details uit, en op de ochtend van 21 oktober zag Cloudflare al de eerste aanvalspogingen. PHP bracht de updates daarom eerder uit: om 15.43 uur Nederlandse tijd. De veilige versies zijn 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 en 8.2.35. Voor PHP 8.1 en ouder komt geen officiƫle reparatie.
OpenAI waarschuwt zelf voor de keerzijde. Hetzelfde vermogen kan volgens het bedrijf aanvallers helpen om snel aanvalscode te maken. En PHP2Shell is niet het enige: OpenAI noemt het een van ‘meerdere grote lekken’ die het al gevonden heeft, en verwacht dat zulke vondsten de komende maanden ‘sterk toenemen’.
Ook andere AI-bedrijven zoeken zo naar lekken. Eerder schreven we dat Anthropic opensourcesoftware gratis scant met Claude Mythos. En in september lieten 700 AI-agents van OpenAI zien hoe makkelijk ze zelf een systeem binnenkomen.
Nederland haalde DigiD en MijnOverheid uit voorzorg offline
Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) sprak van een ‘zeer hoog risico op volledige overname van het systeem’. Eigenaren moesten zelf afwegen of ze hun site offline haalden. Rond 12.50 uur gingen DigiD, MijnOverheid en de site van de Tweede Kamer uit de lucht. Ook RTL Nieuws, de KNVB, ziekenhuizen en goede doelen als KWF volgden, meldt de NOS. In BelgiĆ« gingen alle sites van de Vlaamse overheid offline.
MijnOverheid was om 18.11 uur weer bereikbaar, de website van DigiD om 20.27 uur. Inloggen met DigiD op andere sites bleef de hele dag werken. Minister Van Weel van Justitie zei dat er nog geen signalen waren van misbruik. Rijksoverheid.nl bleef in de lucht: die site gebruikt geen PHP.
Heb je zelf een website, bijvoorbeeld met WordPress? Dan draait die vrijwel zeker op PHP. Vraag je hostingbedrijf of PHP is bijgewerkt naar een van de veilige versies. Een update van WordPress of een plugin lost dit lek niet op, want het zit in PHP zelf.
Wij zien in PHP2Shell een kantelpunt. AI vond een lek dat al sinds PHP 5.4 in de code zat, en de verdedigers hadden twee maanden voorsprong. Die voorsprong was op de dag zelf bijna weg.
Bronnen: OpenAI (Patch the Planet, 21 oktober 2026), NCSC en Rijksoverheid (21 oktober 2026), NOS (liveblog 21 oktober 2026), Sansec, Cloudflare.