Advieskantoor PwC ziet dat menselijke vaardigheden belangrijker worden nu kunstmatige intelligentie snel doorbreekt op kantoor. Deze verschuiving raakt Nederlandse bedrijven en overheden direct, met oog voor de Europese AI-verordening gevolgen overheid en werkgevers. Het gaat niet alleen om techniek, maar juist om oordeelsvermogen, communicatie en ethiek. De bevindingen zijn recent en sluiten aan bij het groeiende gebruik van generatieve AI op de werkvloer.
Menselijke skills krijgen gewicht
Generatieve AI, systemen die zelf tekst, beeld of code maken, neemt een deel van het schrijf- en rekenwerk over. Daardoor verschuift het werk naar taken waar mensen in uitblinken. Denk aan het begrijpen van context, het afwegen van risico’s en het uitleggen van keuzes aan klanten en burgers. In Nederland speelt dit sterk in advies- en controlefuncties, zoals bij accountants en financieel managers.
PwC benadrukt dat sociale en ethische vaardigheden meer waarde krijgen naast digitale kennis. Samenwerken, heldere taal en omgaan met onzekerheid worden kernonderdelen van het werk. Ook creativiteit en probleemoplossend denken tellen zwaarder mee. Organisaties die dit erkennen, sturen hun teams anders aan en passen beoordelingen aan.
Voor accountants en controllers betekent dit: minder tijd aan standaardcontroles, meer tijd aan interpretatie en gesprek. Dat vraagt stevige vakkennis én het vermogen om data kritisch te duiden. Klanten verwachten uitleg in gewone taal, inclusief risico’s en beperkingen van modellen. Zo wordt vertrouwen een onderscheidende factor.
Menselijke vaardigheden zijn onder meer kritisch denken, duidelijke communicatie, samenwerken, creativiteit en ethisch oordeelsvermogen.
Routinetaken sneller geautomatiseerd
Algoritmen zoals ChatGPT van OpenAI en Microsoft Copilot helpen met opstellen van conceptteksten, samenvattingen en e-mails. Ook eenvoudige data-analyses en eerste opzetjes van memo’s gaan sneller. Dat scheelt tijd in projectstart en dossiervorming. Medewerkers blijven echter eindverantwoordelijk voor inhoud en toon.
De techniek kent grenzen. Modellen kunnen hallucineren, dat is zelfverzekerd onjuiste informatie geven. Ook ontbreekt vaak zicht op gebruikte trainingsdata en mogelijke vooroordelen. Daarom is menselijk toezicht en broncontrole altijd nodig.
Veel organisaties richten waarborgen in voor veilig gebruik. Ze verbieden het invoeren van persoonsgegevens in openbare tools en maken afspraken over dataminimalisatie. Interne richtlijnen en voorbeeldprompts helpen consistente en veilige resultaten te bereiken. Zo blijft kwaliteit op peil en voldoet het werk aan wetgeving.
AI-verordening stuurt scholing
De Europese AI-verordening (AI Act) is aangenomen en treedt op het moment van schrijven gefaseerd in werking. De regels vragen om risicobeoordeling, menselijk toezicht en goede documentatie van datamodellen. Vooral bij hoogrisico-toepassingen, zoals kredietbeoordeling of werving, worden eisen strenger. Dit raakt zowel bedrijven als publieke instellingen in Nederland.
Voor teams betekent dit extra kennis over modelrisico’s, datakwaliteit en uitlegbaarheid. Medewerkers moeten impact kunnen toetsen en besluiten kunnen onderbouwen. Scholing richt zich daarom op drie pijlers: digitale vaardigheden, ethiek en wetgeving. Korte, praktijkgerichte trainingen werken hierbij het best.
Ook de overheid moet zich voorbereiden op naleving en inkoop. Europese AI-verordening gevolgen overheid zijn onder meer strengere aanbestedingseisen en toezicht op leveranciers. Interne audit en compliance krijgen een nieuwe rol bij algoritmen. Dit vraagt samenwerking tussen IT, juridische zaken en de lijn.
Kansen voor accountantsadvies
De vraag naar “AI assurance” groeit: het onafhankelijk toetsen van systemen op betrouwbaarheid, bias en governance. Accountants en adviseurs kunnen hier nieuwe diensten ontwikkelen. Denk aan controle van datastromen, evaluatie van menselijk toezicht en rapportages voor bestuur en toezichthouders. Dit sluit aan op bestaande competenties in risico en compliance.
Het Nederlandse mkb zoekt praktische hulp bij toolkeuze, verwerkersovereenkomsten en data-inrichting. Kantoren die techniek koppelen aan begrijpelijke uitleg hebben een voordeel. Zij kunnen klanten begeleiden van pilot naar veilige productie. Dat versterkt de adviesrol naast de klassieke controle.
Langdurig succes vraagt heldere metrics. Organisaties meten productiviteit, kwaliteit en naleving, niet alleen snelheid. Zo wordt zichtbaar waar algoritmen waarde toevoegen. En waar juist extra menselijk oordeel nodig is.
Privacy bepaalt inzet data
De AVG stelt eisen als dataminimalisatie, doelbinding en versleuteling. Wie generatieve AI inzet, moet deze principes borgen in processen en tools. Dat begint bij een Data Protection Impact Assessment voor risicovolle toepassingen. En bij duidelijke rollen tussen verwerkingsverantwoordelijke en verwerker.
Keuzes in architectuur zijn bepalend. Publieke modellen bieden snelheid, maar vragen strakke databeperkingen. Bedrijfsspecifieke varianten, eventueel binnen een EU-datagebied, geven meer controle. Sommige taken kunnen veilig “aan de rand” gebeuren, dus zonder data naar de cloud te sturen.
Transparantie naar klanten en burgers hoort standaard te zijn. Leg vast wanneer een systeem is gebruikt en hoe de uitkomst is beoordeeld. Log prompts en output, met passende bewaartermijnen. Zo blijft verantwoording mogelijk, ook achteraf.