De Amerikaanse vermogensbank Raymond James presenteerde deze week zijn “topkeuzes” voor 2026. Opvallend: geen daarvan is een puur AI-aandeel. De analisten kiezen voor bedrijven met stabiele winst en minder hype. Dat is relevant voor Europese beleggers en de overheid, die met de Europese AI-verordening gevolgen overheid en strengere regels te maken krijgen.
Beleggers temperen AI-euforie
Raymond James zet voor de periode tot 2026 in op sectoren buiten de directe AI-hausse. De keuze wijst erop dat de bank de risico’s van overwaardering in zogeheten “AI-pure plays” groter vindt. De boodschap aan de markt: AI is belangrijk, maar niet altijd de beste plek voor nieuw geld.
Veel AI-zwaargewichten, zoals NVIDIA, Microsoft en Alphabet, profiteerden sterk van de vraag naar chips en cloudcapaciteit. Daar staat tegenover dat de winsten in de komende jaren die verwachtingen ook moeten waarmaken. Door te kiezen voor andere sectoren, spreiden analisten het risico van een mogelijke teleurstelling in groeicijfers.
Voor Nederlandse en Europese beleggers kan dit aanzetten tot heroverweging van portefeuilles. Niet alleen de vraag “wie bouwt het model” telt, maar ook “wie verdient aan de uitrol”. Dat kan leiden tot meer aandacht voor infrastructuur, workflowsoftware of leveranciers met stabiele kasstromen.
Waarderingen lopen vooruit
AI-gerelateerde aandelen stegen de afgelopen twee jaar hard, terwijl de winstgroei nog moet volgen. De waardering, vaak uitgedrukt in de koers-winstverhouding, ligt daardoor soms hoog. Bij tegenvallende orders of investeringspauzes kan dat snel omslaan.
De uitbouw van datacenters vraagt enorme investeringen in stroom, koeling en netwerkinfrastructuur. Als de kosten sneller stijgen dan de opbrengsten, drukt dat de marges bij toeleveranciers en uitbaters. Dit risico weegt zwaarder in een omgeving met hogere rentes en schaarse netcapaciteit.
Door op fundamenten te focussen, kijken analisten naar bedrijven met prijszettingsmacht en voorspelbare kasstromen. Zulke bedrijven zijn minder afhankelijk van één technologiecyclus. Dat reduceert de kans op grote waardeschommelingen als de AI-investeringen tijdelijk vertragen.
Impact op Europese markt
Europa levert cruciale bouwstenen voor AI, zoals lithografiemachines van ASML en industriële chips van STMicroelectronics. Tegelijk is de regio gevoeliger voor exportregels en cycli in halfgeleiders. Dat maakt Europese AI-toeleveranciers kansrijk, maar ook volatiel.
Softwarehuizen als SAP investeren in generatieve functies, maar verdienen vooral aan integratie in bestaande bedrijfsprocessen. Die inkomsten zijn stabieler dan pure modelverkoop. Voor beleggers biedt dat een andere risicoprofiel dan het inzetten op één algoritme of datamodel.
Ook de Europese energie- en netbeheersector speelt een rol, omdat AI de vraag naar stroom en koeling opstuwt. Netverzwaringen en efficiëntere datacenters kunnen de winnaars van morgen aanwijzen. De keuze van Raymond James om buiten pure AI te kijken sluit aan bij die bredere waardeketen.
AI blijft indirecte groeimotor
Zelfs zonder directe AI-aandelen kan AI groei aanjagen in andere sectoren. Denk aan leveranciers van koeling, glasvezel, stroomopslag en vermogenselektronica. Ook vastgoedpartijen met hoogwaardige datacenterlocaties profiteren van de trend.
In de publieke sector groeit de vraag naar algoritmen voor documentverwerking, klantenservice en toezicht. Modellen als OpenAI’s GPT-4o en Google Gemini worden dan via cloudplatforms ingezet, vaak door integratoren. De omzet valt dan bij de dienstverlener of systeemintegrator, niet alleen bij de modelbouwer.
Bedrijven die AI efficiënt inzetten in hun werkprocessen kunnen hun kosten verlagen en productiviteit verhogen. Dat maakt hen aantrekkelijk, ook als ze zelf geen AI-merk voeren. Het onderscheid verschuift zo van “wie heeft het grootste model” naar “wie boekt meetbare bedrijfswinst met AI”.
Europese AI-verordening gevolgen overheid
De Europese AI-verordening (AI Act) gaat gefaseerd gelden vanaf 2025 en 2026. De wet deelt systemen in risicoklassen in en legt strengere eisen op aan hoog-risico-toepassingen. Dat betekent extra kosten voor conformiteit, documentatie en toezicht.
Voor overheden is dit direct relevant bij inkoop van AI voor zorg, onderwijs of mobiliteit. Transparantie, dataminimalisatie en uitlegbaarheid zijn verplicht volgens de wet en de AVG. Contracten zullen vaker eisen opnemen over modelherkomst, datasetkwaliteit en beveiliging.
Bedrijven die aan de AI Act en AVG kunnen voldoen, hebben een voordeel bij aanbestedingen. Leveranciers die leunen op gevoelige datasets lopen meer risico op vertraging of afkeuring. Dit verschuift omzetkansen van snelle experimenten naar robuuste, conforme implementaties.
AI-aandelen zijn niet hetzelfde als AI-gebruikers: vaak verdienen toeleveranciers, integratoren en efficiënte eindgebruikers het meest aan de uitrol.
Nederlandse belegger kijkt breder
De Autoriteit Financiële Markten waarschuwt al langer voor hypes in thema’s als AI. Door MiFID II is beleggingsonderzoek strikter gescheiden van verkoop, wat onafhankelijke oordeelsvorming ondersteunt. De selectie van Raymond James past in die voorzichtige lijn: kijk naar waarde, niet alleen naar verhaal.
Duurzaamheidseisen (SFDR) en energieverbruik van datacenters tellen voor Europese partijen mee. AI vergt veel stroom; efficiëntie en hernieuwbare bronnen worden dus een concurrentiefactor. Bedrijven die dit goed regelen, verlagen zowel risico als kosten.
In de komende kwartalen zal blijken of de grote AI-uitgaven omslaan in winstgroei bij cloud- en chipbedrijven. Resultaten van onder meer Microsoft, Alphabet en NVIDIA bepalen het sentiment, op het moment van schrijven. Tot die duidelijkheid er is, lijkt spreiding buiten pure AI-posities voor veel huizen de veilige route.
