RELX, het Brits-Nederlandse informatiebedrijf achter Elsevier en LexisNexis, zet vol in op kunstmatige intelligentie. Het bedrijf zegt niet bang te zijn voor generatieve systemen en ziet die juist als groeimotor. In Amsterdam en Londen schetst de groep onlangs plannen om AI dieper in producten te bouwen. Dat sluit aan bij strengere regels, zoals de Europese AI-verordening en de gevolgen voor overheid en bedrijven.
RELX ziet AI als groeimotor
RELX bouwt al jaren algoritmen voor zoeken, risicoanalyse en besluitvorming. De nieuwste stap is het toevoegen van generatieve functies, die in normale taal antwoord geven en samenvatten. Dat moet vooral kenniswerk sneller en preciezer maken. De groep verwacht zo meer waarde te leveren aan juristen, wetenschappers en risicoanalisten.
De strategie draait om praktische inzet, niet om showmodellen. Tools moeten bronnen tonen, uitleg geven en binnen bedrijfsregels blijven. Gebruikers willen snelheid, maar vooral betrouwbaarheid. Daarom koppelt RELX generatieve functies aan gecontroleerde data en duidelijke herkomst.
De onderneming ziet AI niet als bedreiging voor zijn verdienmodel. Integendeel, eigen content en dataplatformen vormen een buffer tegen gratis alternatieven. Klanten betalen voor zekerheid, actuele informatie en naleving van wetgeving. Juist daar ligt volgens RELX de toegevoegde waarde.
Eigen data biedt voorsprong
RELX bezit grote, afgeschermde databronnen. Denk aan juridische literatuur en jurisprudentie bij LexisNexis en wetenschappelijke artikelen en metadata bij Elsevier. Die databanken zijn zorgvuldig gelabeld en actueel. Dat is cruciaal voor algoritmen die betrouwbare antwoorden moeten geven.
Het bedrijf combineert modellen met zogeheten retrieval augmented generation. Dat is een techniek waarbij een systeem eerst relevante documenten ophaalt en daarna pas tekst genereert. Zo blijft het antwoord dicht bij de bron en is het beter controleerbaar. Gebruikers zien welke stukken zijn gebruikt en wanneer die zijn gepubliceerd.
Bij verwerking van persoonsgegevens geldt de AVG. Dat betekent dataminimalisatie, duidelijke doelen en beveiliging met versleuteling. Voor Europese klanten zijn die waarborgen een harde eis. RELX speelt daarop in met afgeschermde omgevingen en klantgerichte configuraties.
Generatieve functies in producten
In de juridische hoek rolt LexisNexis functies uit zoals Lexis+ AI. Die chat met de gebruiker, maakt conceptteksten en geeft bronnen. Citaten en verwijzingen staan in beeld, zodat een jurist snel kan controleren. Dit verkleint het risico op hallucinaties, waarbij een model iets verzint.
In de wetenschap werkt Elsevier aan hulpmiddelen rond Scopus en ScienceDirect. Scopus AI kan literatuur groeperen, trends tonen en kernpunten samenvatten. Dat helpt onderzoekers om sneller een vakgebied te verkennen. Ook hier zijn de onderliggende artikelen zichtbaar en te openen.
Voor risico- en complianceklanten worden samenvattingen en waarschuwingen geïntegreerd in bestaande dashboards. Denk aan signalen rond sancties, fraude of eigendomsstructuren. De generatieve laag maakt uitleg begrijpelijker voor niet-specialisten. Toch blijft een mens eindverantwoordelijk voor besluiten.
AI-verordening stuurt implementatie
De Europese AI-verordening verdeelt systemen in risicoklassen en legt extra plichten op aan hoogrisico-toepassingen. Juridische zoek- en samenvattingstools vallen meestal in lagere risicoklassen, maar moeten wel transparant zijn. Voor generieke modellen die de basis vormen, gelden aparte regels. Leveranciers moeten veiligheidsmaatregelen en documentatie op orde hebben.
De AI-verordening vereist onder meer risicobeheer, technische documentatie, duidelijke informatie voor gebruikers en waar nodig menselijk toezicht.
Voor Nederlandse en Europese overheden telt dit dubbel. Zij moeten inkopen volgens aanbestedingsregels én voldoen aan de AI-verordening en de AVG. Praktisch betekent dit strengere eisen aan logging, herleidbaarheid en auditing. Leveranciers als RELX richten producten daarom in met rapportages en toegangscontroles.
Ook auteursrecht speelt een rol. In de EU mag tekst- en datamining binnen kaders, maar rechthebbenden kunnen beperkingen opleggen. RELX gebruikt eigen gelicenseerde content en is voorzichtig met extern materiaal. Zo verkleint het risico op claims en discussie over training van modellen.
Risico’s en grenzen zichtbaar
Generatieve systemen kunnen vooringenomen zijn of fouten maken. Daarom bouwt RELX extra checks in, zoals bronverwijzingen en waarschuwingen bij onzekerheid. Voor gevoelige beslissingen blijft menselijke toetsing verplicht. Dat sluit aan bij de zorgplicht van juristen, onderzoekers en publieke instellingen.
Transparantie is een tweede randvoorwaarde. Gebruikers moeten weten welke data zijn gebruikt en hoe een antwoord tot stand komt. Heldere logs maken controle achteraf mogelijk. Dit is nodig voor interne governance en voor toezichthouders.
Tot slot speelt beveiliging. Klantdata horen niet in trainingssets van open modellen te belanden. RELX kiest daarom voor gescheiden omgevingen en versleutelde opslag. Bedrijven en overheden krijgen opties voor opslag in de EU of on-premises, passend bij hun beleid.
Vooruitzicht: meer maatwerk
De volgende stap is meer domeinspecifieke finetuning. Modellen worden dan afgestemd op het vakgebied van de klant, met eigen terminologie en bronnen. Dat verhoogt de precisie zonder publieke data te mengen met vertrouwelijke informatie. Het verkort de weg van vraag naar bruikbaar antwoord.
In Nederland liggen kansen bij ministeries, rechtspraak, toezichthouders en universiteiten. Zij zoeken efficiëntere informatievoorziening, maar binnen strakke kaders. De combinatie van gecontroleerde data, herleidbare antwoorden en EU-conforme processen is daar bepalend. Dat maakt de inzet van AI minder spannend en meer beheersbaar.
RELX verwacht dat deze aanpak de relatie met klanten verdiept. Niet door spektakel, maar door betrouwbare, uitlegbare systemen. Zo kan AI de kernproducten versterken in plaats van vervangen. En dat is precies waar het concern op inzet, op het moment van schrijven.