Samsung Electronics zag in het laatste kwartaal de winst meer dan verdubbelen. Het bedrijf uit Zuid-Korea profiteert van de snelle groei in vraag naar chips voor kunstmatige intelligentie in datacenters. Vooral geavanceerd geheugen en hogere chipprijzen trokken de resultaten omhoog. Dit raakt ook Europa: de Europese AI-verordening heeft gevolgen voor overheid en bedrijven, die daardoor bewuster kiezen voor rekenkracht en datacenters.
AI-vraag duwt resultaten
Samsung meldt dat de operationele winst, op het moment van schrijven, meer dan verdubbelde vergeleken met een jaar eerder. De vraag naar rekenkracht voor grote taalmodellen en beeldsystemen nam sterk toe. Datacenters bestelden meer servergeheugen en opslag om AI-diensten te draaien.
De sterkste impuls kwam van HBM, een type werkgeheugen met hoge doorvoer voor AI-accelerators zoals GPU’s. Hoe hoger de bandbreedte, hoe sneller een model kan trainen of antwoorden kan geven. Dit product levert hogere marges op dan standaard DRAM.
Ook de prijzen voor DRAM en NAND herstelden van de dip van vorig jaar. Klanten bouwden voorraden op om leveringsrisico’s te beperken. Daardoor stegen zowel volumes als gemiddelde verkoopprijzen.
De foundry-tak, die chips op maat produceert, kreeg meer orders rond AI en 5G. Toch blijft die divisie kleiner dan geheugen. De winstgroei komt dus vooral uit geheugenproducten.
HBM-productie blijft lastig
HBM stapelt geheugenchips verticaal en verbindt ze met duizenden microverbindingen. Dat is technisch moeilijk en gevoelig voor warmte en foutjes. De productie vereist langdurige kwalificatie door klanten.
Samsung investeert fors om meer HBM-stacks te leveren. Het bedrijf wil meer capaciteit en betere opbrengsten in 2025. De concurrentie van SK Hynix en Micron blijft echter sterk.
Leveranciers en klanten testen elk HBM-type maandenlang. Kleine kwaliteitsproblemen kunnen hele partijen tegenhouden. Dat maakt de leveringsplanning onzeker.
Deze onzekerheid beperkt hoe snel AI-servers kunnen worden uitgeleverd. Fabrikanten van accelerators verdelen orders over meerdere geheugenleveranciers. Zo spreiden zij risico’s in de keten.
HBM is speciaal geheugen met extreem hoge bandbreedte; het voedt GPU’s en andere AI-accelerators zodat zij grote modellen snel kunnen verwerken.
Foundry wil marktaandeel
Naast geheugen wil Samsung meer marktaandeel winnen met zijn chipfabrieken. Het bedrijf zet in op 3 nanometer met zogenaamde GAA-transistors. Daarmee wil het concurreren met TSMC bij geavanceerde AI-chips.
Nieuwe productielijnen in Zuid-Korea en de VS moeten klanten aantrekken. De fabriek in Taylor, Texas, is bedoeld voor hoogwaardige logische chips. Zulke projecten zijn kapitaalintensief en kennen vaak vertragingen.
Voor de meest verfijnde patronen gebruikt Samsung EUV-litografie. Die techniek komt van het Nederlandse ASML en maakt kleinere en zuinigere chips mogelijk. Beschikbaarheid van machines en onderdelen is een bottleneck.
Als de foundry-divisie stabieler draait, kan Samsung minder afhankelijk worden van de geheugencyclus. Dat maakt de winstontwikkeling voorspelbaarder. Maar de race om topklanten blijft scherp.
Europese keten profiteert mee
Europa voelt de effecten van de AI-chipgolf. Cloudbedrijven breiden datacenters uit in Nederland, Duitsland en Scandinavië. Overheden zoeken rekenkracht voor veilige, Europese AI-diensten.
De Europese AI-verordening (AI Act) stelt strengere eisen aan transparantie, data en risicobeheer. Dat kan leiden tot meer vraag naar lokaal gehoste systemen bij de overheid. Het legt ook druk op datacenters om efficiënt en energiezuinig te werken.
ASML en zijn Nederlandse toeleveranciers profiteren van investeringen in nieuwe chiplijnen bij spelers als Samsung. Tegelijk gelden exportvergunningen voor bepaalde machines naar China. Dat beleid beïnvloedt indirect de wereldwijde planning van fabcapaciteit.
Voor Nederlandse kennisinstellingen en maakbedrijven ontstaan kansen in packaging, koeling en meetapparatuur. Samenwerking binnen EU-programma’s, zoals de Chips Act en IPCEI, versnelt dat. Hierdoor blijft Europa relevant in de AI-hardwareketen.
Risico’s voor de vooruitzichten
De vraag naar AI blijft hoog, maar is geconcentreerd bij enkele grote kopers. Een vertraging in bestedingen van hyperscalers kan snel doorwerken. Voorraadcorrecties blijven een risico voor geheugenmakers.
Geopolitieke regels rond export en intellectueel eigendom kunnen orders verplaatsen of vertragen. Valutaschommelingen raken de marges, omdat chips in dollars worden afgerekend. Energieprijzen en watergebruik tellen mee bij fabkeuzes.
HBM en 3 nm vragen foutloze productie op hoog volume. Elke hapering drukt de opbrengst per wafer. Dat kan de winst tijdelijk onder druk zetten, ook bij sterke vraag.
Voor Europese klanten betekent dit dat levertijden en prijzen kunnen schommelen. Contracten met meerdere leveranciers en heldere SLA’s beperken die impact. Overheden kunnen bij aanbestedingen rekening houden met de risicoklassen in de AI-verordening.
