Gebruikers op X, Instagram en TikTok delen deze week massaal sneeuwfoto’s die met AI zijn gemaakt of bewerkt. De beelden tonen Rotterdam en andere plekken in Zuid-Holland in een dikke laag sneeuw. Mensen gebruiken onder meer Adobe Photoshop (Generative Fill), OpenAI DALL·E en Midjourney om extra vlokken, licht en sfeer toe te voegen. De trend roept vragen op over etikettering en privacy onder de AVG en de Europese AI-verordening (AI Act), ook voor overheid en media.
AI kleurt sneeuwpret online
Tijdens de winterse buien stroomden de tijdlijnen vol met betoverde stadsgezichten. Sommige foto’s zijn echt, maar licht bewerkt met slimme filters. Andere zijn volledig synthetisch en gemaakt met een tekstprompt, een korte beschrijving voor een algoritme. Het resultaat oogt vaak fotorealistisch.
Gebruikers laten sneeuw neerdalen op de Erasmusbrug, Markthal of wijkstraten. Ze voegen reflecties, warme lichtgloed en sneeuwsporen toe. Ook verschijnen fantasie-elementen, zoals extra dikke pakken sneeuw of noorderlicht. Zo worden gewone kiekjes omgetoverd tot winterkaarten.
De drempel is laag, omdat de tools veel werk zelf doen. Een prompt of een selectie met de muis is vaak genoeg. De software vult dan automatisch nieuwe pixels in. Dat maakt creativiteit makkelijk, maar ook verwarring sneller.
Populaire tools en filters
Adobe Photoshop gebruikt Generative Fill, onderdeel van Adobe Firefly. Daarmee kun je sneeuw of mist toevoegen en een uitsnede uitbreiden. Firefly is volgens Adobe getraind op gelicentieerde data, zoals Adobe Stock. Dat moet risico’s op auteursrechtclaims beperken.
OpenAI DALL·E zit in ChatGPT en in Microsoft Designer. Het model maakt nieuwe beelden op basis van tekst en kan bestaande foto’s deels overschilderen, dit heet “inpainting”. Voor snelle experimenten is dat handig. Veel gebruikers kiezen zo voor varianten met meer sneeuw of een andere lucht.
Midjourney werkt via Discord en staat bekend om realistische details. Creatieven gebruiken het voor stadsgezichten en sfeerschetsen. De dienst heeft eigen gebruiksregels, bijvoorbeeld rond portretten en gevoelige thema’s. Daardoor zijn sommige bewerkingen niet toegestaan.
Beeldlabeling wordt verplicht
In de EU gelden transparantieregels voor synthetische media. De AI-verordening schrijft voor dat AI-gegenereerde of -bewerkte beelden duidelijk herkenbaar moeten zijn. Dat helpt misleiding te voorkomen. Makers en platforms dragen hier samen verantwoordelijkheid voor.
“Sinds 2025 moeten synthetische beelden in de EU duidelijk herkenbaar zijn als zodanig, stelt de AI-verordening.”
Grote platforms, zoals Meta, TikTok en X, testen labels voor AI-beelden. Ze gebruiken ook het C2PA-standaardje, dat herkomstinformatie in het bestand opslaat. Adobe, Nikon en de BBC ondersteunen dit systeem. Toch kan metadata verdwijnen bij het uploaden of bewerken.
Een praktische stap is zelf labelen in de beschrijving. Tools van Adobe bieden “Content Credentials” om brongegevens mee te geven. Voor nieuwsredacties en gemeenten in Nederland is dit nuttig om vertrouwen te houden. Het maakt duidelijk wat echt is en wat kunstmatig is toegevoegd.
Let op privacy en AVG
Wie foto’s uploadt naar een app, deelt persoonsgegevens. Denk aan gezichten, kentekens en soms locatiegegevens in de EXIF. Onder de AVG geldt dataminimalisatie: deel zo min mogelijk data. Controleer daarom instellingen en verwijder metadata als dat kan.
Portretten vragen extra zorg. Vraag toestemming als iemand duidelijk herkenbaar in beeld is. Bij kinderen is dat nog belangrijker. AI-bewerkingen kunnen ook onbedoeld nieuwe, niet-bestaande personen creëren, wat tot verwarring kan leiden.
Overheden en scholen moeten extra zorgvuldig handelen. Zij staan onder publieke normen en moeten transparant zijn. Deel bewerkte beelden niet alsof ze echt zijn. Dat voorkomt klachten en mogelijke juridische problemen.
Auteursrecht blijft mensenwerk
In de EU is auteursrecht gekoppeld aan menselijke creativiteit. Volledig automatisch gegenereerde beelden hebben juridisch een onzekere status. Als je veel eigen keuzes maakt, vergroot dat je creatieve inbreng. Toch blijven voorwaarden per tool en land verschillen.
Adobe, OpenAI en Midjourney geven licenties voor gebruik, maar niet voor elk doel. Let op contractvoorwaarden en commerciële toepassing. Discussies over het trainen op bestaande foto’s lopen nog, ook in Europa. Voor makers is dat een juridisch grijs gebied.
Redacties en fotografen in Nederland vragen om duidelijkheid over AI-beelden. Plaats AI-werk niet als journalistieke nieuwsfoto zonder toelichting. Een label of bijschrift voorkomt misleiding. Zo blijft het onderscheid tussen verslag en verbeelding helder.
Praktische tips voor gebruikers
Label bewerkte of synthetische sneeuwfoto’s als AI. Deel eventueel ook het origineel voor context. Zo help je volgers en mediawijsheid. Het vergroot vertrouwen in wat je post.
Gebruik betrouwbare apps en check privacy-instellingen. Schakel waar mogelijk het meedoen aan modeltraining uit. Verwijder locatiegegevens voordat je deelt. Dat verkleint risico’s op ongewenste herkenning.
Ben je een organisatie of school? Leg in je socialmediabeleid vast hoe je AI-beeld gebruikt en labelt. Verwijs naar de AI-verordening en de AVG. Train medewerkers om deepfakes te herkennen en te melden.
