Source.ag, een Nederlandse start-up in glastuinbouwtechnologie, haalt 15 miljoen euro op. Het bedrijf bouwt kunstmatige intelligentie die kassen helpt aansturen. De investering is bedoeld om in Europa op te schalen en het product door te ontwikkelen. Dit moet telers helpen met hogere opbrengst en lager water- en energiegebruik, binnen regels zoals de Europese AI-verordening.
Start-up versterkt kasautomatisering
Source.ag maakt algoritmen die klimaat, watergift en teeltstrategie in kassen optimaliseren. Kunstmatige intelligentie is software die patronen leert uit data en daar beslissingen of adviezen uit haalt. De systemen geven telers concrete instellingen en scenario’s. De teler houdt de regie en kan ingrijpen waar nodig.
De start-up richt zich nadrukkelijk op toegepaste AI, dus op bruikbare functies in de kas. Het systeem werkt met sensor- en teeltdata, zoals temperatuur, licht, vocht en opbrengst. Op basis daarvan berekent het model de beste instellingen per dag of periode. Zo ontstaat een vorm van decision-support in plaats van volledige autonomie.
Met het nieuwe kapitaal wil Source.ag de software verbeteren en meer klanten aansluiten. Ook worden koppelingen met bestaande kascomputers en irrigatiesystemen uitgebreid. Dat verlaagt de drempel bij telers die al met digitale systemen werken. Implementatie en opleiding blijven onderdeel van het aanbod.
Investering: 15 miljoen euro voor toegepaste AI in kassen in Europa.
Focus op Europese glastuinbouw
Nederland is een wereldspeler in glastuinbouw, met kennisclusters zoals het Westland. Veel kassen liggen ook in Spanje, Frankrijk en Midden- en Oost-Europa. Deze markten zoeken naar lagere energie- en waterkosten. Slimmere aansturing kan daar direct winst opleveren.
De energieprijzen en klimaatdoelen sturen het tempo van innovatie. AI kan bijvoorbeeld sturen op stroomprijs en beschikbaar zonlicht. Het systeem plant dan teeltstappen en klimaatinstellingen rond die pieken. Dat helpt kosten te drukken zonder kwaliteit te verliezen.
Europa wil met de Green Deal en Farm to Fork minder pesticiden en zuiniger watergebruik. Dat vraagt om meten en bijsturen op dagbasis. Software die teelt en klimaat verfijnt, sluit hierbij aan. Telers krijgen zo stuurinformatie die past bij de Europese koers.
AI Act raakt toepassingsgebied
De Europese AI-verordening werkt met risicoklassen. AI voor kassen is meestal geen hoogrisico-systeem, maar eisen aan veiligheid en transparantie blijven gelden. Zeker als de software direct hardware aanstuurt. Dan is menselijk toezicht en duidelijke logging belangrijk.
Leveranciers moeten onder de AI Act werken met goede datakwaliteit en documentatie. Ze moeten uitleg geven over wat het model wel en niet kan. Gebruikers krijgen de plicht instructies te volgen en toezicht te houden. Dit verkleint de kans op fouten door verkeerd gebruik.
Als AI een veiligheidsfunctie krijgt in machines, gelden extra technische regels. Denk aan duidelijke failsafes en terugval op handbediening. Ook moeten beslissingen en instellingen worden vastgelegd. Dat maakt audits en inspecties eenvoudiger.
Data en privacy in kassen
De meeste kasdata gaan over planten, klimaat en techniek. Dan speelt de AVG minder, omdat het geen persoonsgegevens zijn. Komt er camerabeeld of tracking van personeel bij, dan geldt de AVG wel. Dan zijn dataminimalisatie en een duidelijke grondslag nodig.
Data worden vaak in de cloud opgeslagen. Versleuteling bij opslag en verzending is dan een basiseis. Staat de server buiten de EU, dan zijn extra contracten nodig. Zo blijft de gegevensuitwisseling wettelijk op orde.
Wie eigenaar is van de teeltdata, moet in het contract duidelijk staan. Telers willen toegang, overdraagbaarheid en het recht om data te verwijderen. De Europese Data Act, die op het moment van schrijven in werking treedt, ondersteunt dit. Dat maakt overstappen tussen leveranciers makkelijker.
Effect op teler en klimaat
Voor telers kan de software dagelijkse keuzes versimpelen. Dat scheelt tijd en verlaagt fouten. Het kan ook helpen bij krapte aan ervaren teeltspecialisten. Training blijft nodig om advies goed te begrijpen.
Voor het klimaat kan dit soort aansturing het verschil maken. Minder water, voeding en energie is haalbaar als instellingen precies kloppen. De software kan scenario’s doorrekenen bij hittegolven of prijsstijgingen. Zo ontstaat meer veerkracht in het teeltsysteem.
De techniek kent ook grenzen. Resultaten hangen af van sensorkwaliteit en goede invoer. Nieuwe kassen of nieuwe gewassen vragen kalibratie en lokale data. De mens blijft eindverantwoordelijk voor de teeltkeuzes.
Concurrentie en samenwerking
Er zijn meer bedrijven die digitale teeltsturing bieden. Verschillen zitten in koppelingen, gebruiksgemak en bewezen resultaten in de kas. Samenwerking met toeleveranciers en onderzoekers versnelt de adoptie. Open interfaces helpen om systemen te combineren.
Telers willen geen lock-in en vragen om data-portabiliteit. Heldere API’s en exportfuncties zijn daarom belangrijk. Dat past bij Europese regels voor eerlijke data-uitwisseling. Het maakt innovatie breder beschikbaar.
Proefopstellingen met meerdere telers geven vertrouwen. Ze tonen waar het systeem werkt en waar bijsturing nodig is. Publieke pilots kunnen eisen uit de AI Act en AVG testen in de praktijk. Zo groeit de techniek stap voor stap door.
