Beleggers zien op dit moment een kans in twee groeiaandelen rond kunstmatige intelligentie. Het gaat om een chipspeler en een softwarebedrijf voor automatisering, actief op de Amerikaanse markt. Na recente koersschommelingen staan de waarderingen tijdelijk onder druk. De vraag naar rekenkracht en betrouwbare AI-toepassingen groeit verder, mede door de Europese AI-verordening en de gevolgen voor overheid en bedrijven.
Chips drijven AI-vraag
De vraag naar grafische processors stijgt door het trainen van grote taalmodellen. Nvidia levert met H100 en B200 de standaard voor datacenters. AMD zet daar de MI300X tegenover, die vooral inzet op geheugen en energiezuinigheid. Deze chips belanden in servers van partijen als Super Micro Computer en in de clouds van Microsoft Azure, Google Cloud en AWS.
Ook Europese toeleveranciers profiteren. ASML uit Veldhoven levert lithografiemachines die nodig zijn om moderne chips te maken. Nederlandse exportregels en Amerikaanse sancties beperken wel de verkoop naar sommige landen. Dat maakt de toeleverketen strategisch en gevoelig voor geopolitiek.
Datacenters groeien sneller door generatieve AI. Modellen zoals OpenAI GPT-4.1, Google Gemini en Meta Llama 3.1 vragen veel rekenkracht. Elke stap vooruit in nauwkeurigheid kost extra energie en chips. Daardoor blijft de investeringscyclus in hardware langer aanhouden.
Een GPU is een chip die duizenden kleine berekeningen tegelijk uitvoert. Dat is handig voor het trainen en draaien van AI-modellen. Hierdoor zijn GPU’s onmisbaar in moderne datacenters.
Software versnelt automatisering
Naast hardware groeit de vraag naar software die werkprocessen automatiseert. RPA-software, zoals UiPath, neemt repeterende taken over via scripts en AI. Data-analyseplatformen zoals Snowflake en Palantir bouwen hierop met AI-functies voor besluitvorming. Bedrijven combineren deze tools om sneller en efficiënter te werken.
Generatieve AI maakt chatfuncties en copilots mogelijk in kantoorsoftware. Microsoft Copilot en Google Workspace integreren modellen die e-mails samenvatten en documenten opstellen. Dit verlaagt drempels voor gebruik. Tegelijk moeten organisaties processen aanpassen om fouten te voorkomen.
Open source-modellen winnen terrein in Europa. Mistral AI en Meta’s Llama 3.1 bieden alternatieven voor gesloten systemen. Dat helpt met databehoud en flexibiliteit. Tegelijk vraagt het om extra beheer van beveiliging en updates.
Waardering biedt tijdelijke kans
Koersen van AI-aandelen schommelen sterk door winstverwachtingen en nieuws over chips. Een recente correctie drukt waarderingen, terwijl de omzet vooruit blijft lopen. Dat geeft lange termijn-beleggers soms een instapmoment. De kerkvraag is of groei in rekenkracht en softwarelicenties doorzet.
In hardware komen inkomsten vaak in golven door grote datacenterprojecten. Softwarebedrijven innen terugkerende abonnementen, maar hebben hogere verkoopkosten in de start. Free cashflow kan daardoor later op gang komen. Beleggers letten op brutomarge, klantverloop en contractduur.
Hoewel de markt snel groeit, blijft selectie nodig. Bedrijven met duidelijke product-marktfit en sterke distributie hebben een voorsprong. Integratie met cloudplatformen en partnerschappen wegen zwaar. Ook efficiëntie in chipverbruik wordt belangrijker bij stijgende energiekosten.
Regels sturen markt Europa
De Europese AI-verordening (AI Act) deelt systemen in risicoklassen in. Hoogrisico-toepassingen krijgen strengere eisen, zoals documentatie en toezicht. Dit kan de vraag naar auditbare en transparante AI-software verhogen. Leveranciers met goede logging en modeluitleg staan dan sterker.
De AVG blijft leidend voor privacy. Bedrijven moeten dataminimalisatie toepassen en gevoelige data versleutelen. Voor training van modellen zijn vaak extra grondslagen of anonimisering nodig. Dat geldt ook voor overheden die AI aanschaffen.
Voor de Nederlandse overheid tellen inkoopregels en beveiliging zwaarder mee. Denk aan eisen aan modelrisico, bias-tests en datalocatie. Europese projecten zoals AI4EU helpen met kennisdeling en tools. Dit versnelt adoptie, maar verhoogt ook nalevingskosten.
Gevolgen voor overheid en markt
Overheden vragen steeds vaker om betrouwbare algoritmen met uitlegbaarheid. Dit vergroot de rol van tooling voor monitoring en governance. Software die automatisch risico’s signaleert, wordt interessanter. Leveranciers die rapportages kunnen leveren, winnen tenders sneller.
Voor publieke diensten tellen betrouwbaarheid en toegankelijkheid. Denk aan AI in het openbaar vervoer of in zorgtriage. Systemen moeten fouttolerant en inclusief zijn. De Wet erkenning Nederlandse Gebarentaal maakt inclusieve interfaces extra relevant.
De AI Act stimuleert bovendien Europese datastandaarden. Dit maakt uitwisseling tussen instellingen makkelijker. Het verkleint afhankelijkheid van één leverancier. Voor burgers betekent dit meer controle over eigen gegevens.
Risico’s en aandachtspunten
AI-aandelen blijven gevoelig voor geopolitiek en exportrestricties. De Nederlandse chipsector, met ASML, staat midden in deze spanningen. Leveringsvertragingen kunnen omzet verschuiven per kwartaal. Beleggers moeten rekening houden met grillige nieuwscycli.
Energie en koeling vormen een tweede risico. Datacenters vragen veel stroom en water voor koeling. Europees ruimtelijk beleid kan nieuwe locaties vertragen. Efficiëntere chips en betere software-optimalisatie worden daarom belangrijk.
Tot slot spelen valutarisico’s voor Nederlandse beleggers in Amerikaanse aandelen. Spreiding over hardware en software dempt klappen per segment. Een lange horizon helpt om door volatiliteit heen te kijken. Duidelijke rapportages en naleving van regels zijn daarbij een plus.
