Utopia Aalst organiseert binnenkort een workshop ‘Film maken met AI’ voor kinderen van 9 tot 12 jaar. De activiteit vindt plaats in het bibliotheek- en cultuurhuis in Aalst, België. Kinderen leren hoe algoritmen beelden, stemmen en muziek kunnen maken en monteren tot een korte film. Het initiatief raakt ook aan regels uit de AVG en de Europese AI-verordening (AI Act) die belangrijk zijn bij werken met minderjarigen.
Bibliotheek leert AI-video
De workshop laat kinderen stap voor stap kennismaken met generatieve AI, software die zelf nieuwe beelden of geluid maakt op basis van tekstopdrachten. Ze ontdekken hoe je een idee vertaalt naar een korte video, en hoe je AI-uitkomsten kunt verbeteren met duidelijke instructies. De nadruk ligt op creativiteit, samenwerken en veilig gebruik van digitale middelen. Begeleiders sturen bij en leggen technische keuzes simpel uit.
Er bestaan inmiddels veel laagdrempelige AI-videotools. Bekende namen zijn OpenAI Sora (tekst-naar-video), Runway Gen-3 van Runway en Pika voor korte clips. Voor montage gebruiken veel starters CapCut of Adobe Premiere Pro met Firefly-functies. De workshop kan ook andere, kindvriendelijke apps kiezen die passen bij de leeftijdsgroep.
Kinderen leren tegelijk waar AI tekortschiet. Beelden kunnen soms vreemd bewegen of details missen, en stemmen klinken niet altijd natuurlijk. Door die fouten te bespreken, bouwen deelnemers mediawijsheid op. Ze leren ook wanneer je beter zelf filmt in plaats van alles te genereren.
Van idee tot clip
Deelnemers beginnen met een simpel verhaal: wie, wat en waar. Daarna maken ze een kort plan met scènes en tekstregels. Ze oefenen met een “prompt”, de opdracht die je aan een model geeft, en hoe je die concreet maakt. Zo krijgen ze sneller bruikbare beelden of geluid.
Vervolgens combineren ze eigen opnames met materiaal uit AI-systemen en rechtenvrije muziek. Rechtenvrij betekent dat je het mag gebruiken zonder aparte licentie of kosten. Begeleiders laten zien hoe je bronvermelding toevoegt als dat nodig is. Tot slot zetten kinderen alles in elkaar tot een korte clip.
Er is aandacht voor kwaliteit en eerlijkheid. Deelnemers vergelijken AI-resultaten met echte beelden en bespreken verschillen. Ze leren hoe framing en montage het verhaal sturen. Zo begrijpen ze beter hoe online video’s worden gemaakt en gemanipuleerd.
Privacy bij kinderprojecten
Omdat het om minderjarigen gaat, spelen privacyregels een grote rol. De AVG vraagt om dataminimalisatie: verzamel niet meer gegevens dan nodig en bewaar ze kort. Voor het gebruik van gezichten of stemmen is toestemming van ouders of verzorgers nodig. Op het moment van schrijven geldt dat ook voor het uploaden van materiaal naar cloud-diensten.
Organisatoren kiezen daarom vaak voor lokale opslag en duidelijke afspraken over delen. Zet analytics en tracking in apps uit waar mogelijk. Laat kinderen geen accounts aanmaken als dat niet hoeft, of gebruik centrale, tijdelijke logins. Leg steeds uit wat er met data gebeurt en hoe je iets weer verwijdert.
Als een tool stemklonen of gezichtsanimatie biedt, hoort daar extra uitleg bij. Kinderen leren wanneer dat wel en niet oké is. Ook wordt benoemd dat AI-gegenereerde beelden straks herkenbaar moeten zijn als “niet echt”. Zo oefenen ze veilige én verantwoorde keuzes.
AI-verordening en onderwijs
De Europese AI-verordening (AI Act) plaatst creatieve AI-toepassingen voor onderwijs doorgaans in de categorie met beperkt risico. Toch gelden er plichten, zoals transparantie over het gebruik van AI en het labelen van synthetische media en deepfakes. Op het moment van schrijven is de verordening door EU-instellingen goedgekeurd en treedt zij gefaseerd in werking vanaf 2024 en 2025. Voor scholen en bibliotheken betekent dit: duidelijke uitleg bij AI-inzet en herkenbare markering van gegenereerde inhoud.
Daarnaast blijft het auteursrecht relevant. Makers discussiëren over het trainen van modellen met beschermd materiaal. Bibliotheken en onderwijsinstellingen kiezen daarom vaak voor tools met heldere licenties of voor eigen beeld- en geluidsbanken. Dat verkleint juridische risico’s en maakt hergebruik eenvoudiger.
In Nederland en Vlaanderen geven organisaties als Kennisnet en Mediawijs praktische handvatten. Ze adviseren om AI-resultaten te duiden, bronnen te checken en privacy standaard mee te nemen in lesontwerp. Dat sluit aan bij dit soort workshops, waar techniek en mediawijsheid samenkomen. Zo blijft de nadruk op leren, niet op de tool.
AI-video wordt toegankelijk
AI-modellen voor video zijn het afgelopen jaar veel beter en sneller geworden. Tools zoals OpenAI Sora, Runway en Pika maken korte clips mogelijk met alleen tekst of simpele schetsen. Daardoor kan een kind snel resultaat zien, wat motiverend werkt. Tegelijk blijft goed verhaal en beeldtaal belangrijker dan de knopjes.
Ook grote creatieve platforms schuiven AI naar voren. Adobe voegt Firefly-functies toe aan Premiere Pro en After Effects, en Canva biedt “Magic”-hulpen voor ontwerp en video. Dit verlaagt de drempel voor beginners en hobbyisten. Maar het vraagt om uitleg over ethiek, auteursrecht en manipulatie.
Voor bibliotheken en scholen is dat precies de kans. Ze bieden een veilige omgeving om te experimenteren met nieuwe systemen. Deelnemers leren wat werkt, wat niet, en waarom. Dat helpt hen later bewuster om te gaan met digitale media.
Generatieve AI maakt zelf nieuwe tekst, beeld of geluid op basis van voorbeelden en duidelijke opdrachten (prompts), en kan daarmee in korte tijd een complete clip of voice-over produceren.
Praktisch en aanmelden
De workshop ‘Film maken met AI’ vindt plaats bij Utopia, het bibliotheek- en cultuurhuis in Aalst. Deelnemers zijn kinderen van 9 tot en met 12 jaar. Er is geen voorkennis nodig en apparatuur is aanwezig. Plaatsen zijn meestal beperkt, dus vooraf inschrijven is gewenst.
Aanmelden kan via de website van Utopia Aalst. Ouders kunnen daar ook praktische vragen stellen over toestemming, foto- en videogebruik en het bewaren van bestanden. Wie niet wil dat een kind herkenbaar in beeld komt, kan kiezen voor animatie of generatieve avatars. Zo blijft meedoen mogelijk zonder extra privacyrisico’s.
Deelname levert meer op dan een leuke clip. Kinderen leren hoe datamodellen werken en hoe je AI-resultaten kritisch bekijkt. Ze oefenen samenwerken en presenteren. En ze nemen basiskennis mee die past bij de Europese regels en bij veilig, creatief mediagebruik.
