Grote bitcoin-miners investeren miljarden in datacenters voor kunstmatige intelligentie in de VS en Europa. Bedrijven als Core Scientific, Bitdeer, Hut 8 en Northern Data bouwen GPU-clusters om AI-modellen te draaien. Dit gebeurt nu, na de Bitcoin-halvering in april 2024, die inkomsten uit mining verlaagde. De verschuiving roept ook vragen op over energiegebruik, netcapaciteit en de gevolgen van de Europese AI-verordening voor overheid en bedrijven.
Miners verschuiven naar AI
Bitcoin-miners zoeken nieuwe, stabielere inkomsten naast het delven van cryptomunten. AI-hosting biedt dat: klanten betalen voor rekencapaciteit op GPU’s, gespecialiseerde chips voor het trainen en gebruiken van algoritmen. Miners hebben al grond, stroomcontracten en koeling op schaal, wat past bij de eisen van AI-systemen. Hierdoor kunnen zij snel ombouwen of bijbouwen richting high-performance computing.
Core Scientific in de VS leidt de beweging met meerdere AI-projecten. Ook Bitdeer, genoteerd aan de Nasdaq, lanceert AI-cloudservices met Nvidia-hardware. Hut 8 en Hive Digital Technologies richten zich op high-performance computing naast mining. In Europa breidt het Duitse Northern Data zijn AI-infrastructuur uit met nieuwe GPU-clusters.
De timing is logisch: de halvering van de Bitcoin-beloning in 2024 drukte marges en vergrootte de noodzaak om te diversifiëren. Tegelijk stijgt de vraag naar rekencapaciteit door generatieve modellen zoals GPT-4o en Llama 3. Vooral trainingswerk belast datacenters zwaar en vraagt om tientallen tot duizenden GPU’s tegelijk. Voor miners is dat een groeimarkt die lijkt op hun bestaande schaalvoordelen.
Contracten tonen miljardenmarkt
Nieuwe contracten laten de omvang zien van deze verschuiving. Core Scientific tekende voor jarenlange AI-hosting op honderden megawatt aan vermogen. Bitdeer bouwt DGX-systemen met Nvidia H100-chips om AI-clusters als dienst te verhuren. Iris Energy kocht eveneens H100-GPU’s om klanten rekenkracht te leveren.
Ook Applied Digital en TeraWulf zetten datacenterprojecten op die expliciet zijn gericht op AI-workloads. Northern Data, actief in Duitsland en elders in Europa, gebruikt nieuwe financiering om de AI-vraag te bedienen. Grote cloudspelers zoals CoreWeave huren capaciteit bij miners om sneller te schalen. Zo ontstaan hybride modellen waarin mining en AI naast elkaar draaien.
Core Scientific sloot een 200 MW AI-hostingdeal met een geschatte contractwaarde boven 1 miljard dollar, gespreid over meerdere jaren.
De businessmodellen verschillen per partij. Sommige miners verhuren alleen ruimte en stroom, anderen leveren complete AI-stacks met netwerk, opslag en beheer. Hoe dichter bij de softwarestack, hoe hoger de marges maar ook de complexiteit. Partnerschappen met chipmakers en AI-clouds bepalen daarom een groot deel van de winstkansen.
Energievraag stuurt locatiekeuze
AI-clusters vragen veel stroom en koeling per rack. Een GPU als de Nvidia H100 verbruikt honderden watts; volle racks gaan richting tientallen kilowatts. Dat dwingt tot waterkoeling en nauw energiebeheer in het datacenter. Miners gebruiken hun ervaring met energiedichte installaties om dit snel in te richten.
Locaties met goedkope, voorspelbare stroom zijn favoriet, zoals regio’s met waterkracht, wind of kernenergie. In de VS zitten veel projecten bij bestaande miningparken, waar de infrastructuur al ligt. In Europa komt Scandinavië in beeld door koeler klimaat en groene energie. Tegelijk speelt netcongestie in dichtbevolkte gebieden parten.
Voor Nederland is netcapaciteit een knelpunt, met wachtrijen voor grootverbruikers. Dat maakt grootschalige AI-datacenters vooral haalbaar nabij zwaardere knooppunten zoals de Eemshaven. Warmte-terugwinning kan de maatschappelijke baten verhogen, bijvoorbeeld voor stadsverwarming. Watergebruik en ruimtelijke inpassing blijven daarbij cruciaal in vergunningstrajecten.
Europese regels drukken stempel
De Europese AI-verordening (AI Act) legt eisen op aan hoog-risicosystemen en transparantie bij generatieve modellen. Hosting van rekenkracht valt op zichzelf niet in een hoge risicoklasse, maar de toepassingen op die systemen kunnen dat wel. Overheden die AI-diensten inkopen moeten daarom toetsen of leveranciers aan de verordening voldoen. Dit heeft gevolgen voor aanbestedingen en toezicht op AI-diensten die in deze datacenters draaien.
Daarnaast geldt de AVG voor alle diensten die persoonsgegevens verwerken. Dat vraagt om dataminimalisatie, versleuteling en duidelijke afspraken over waar data staat. Europese klanten letten daarom op datalokalisatie en certificering. Miners die AI-hosting aanbieden, zullen hun compliance en audit-trails moeten opschalen.
Ook energie- en transparantieregels worden strenger. De herziene Europese Energie-efficiëntierichtlijn verplicht grote datacenters tot rapportage over stroom-, waterverbruik en PUE. Voor grote bedrijven geldt bovendien de CSRD-rapportage over milieu-impact. Dit alles maakt duurzaamheid en meetbaarheid een harde eis voor nieuwe AI-capaciteit.
Gevolgen voor Nederland en EU
Voor Nederlandse bedrijven en instellingen kan regionale AI-capaciteit de afhankelijkheid van niet-Europese clouds verkleinen. Lagere latentie en heldere datalokalisatie helpen bij AVG-naleving. Universiteiten en overheden kunnen in SLA’s eisen vastleggen over encryptie, logging en verwijdering van data. Daarmee wordt het risico op vendor lock-in en datalekken kleiner.
Voor beleid ligt de focus op balans tussen innovatie en netbelasting. Gemeenten als Amsterdam en Haarlemmermeer hanteren striktere vergunningseisen, waaronder warmte-terugwinning en ruimtelijke beperkingen. Het landelijke beleidskader voor datacenters stuurt op energie-efficiëntie en inpassing. AI-projecten van miners zullen hieraan moeten voldoen om vergunningen te krijgen.
Voor beleggers en sectorpartijen blijft de vraag of AI-omzet de volatiliteit van mining kan compenseren. Contractduur, bezettingsgraad en chipcycli bepalen het rendement. Tegelijk kan de snelle doorontwikkeling van GPU’s, zoals de overstap naar Nvidia Blackwell, tot extra investeringen leiden. De komende 12 tot 24 maanden laten zien welke miners echt kunnen doorgroeien tot volwaardige AI-dienstverleners.
